یعنی چه
این عبارت از نظر لغوی به معنای «به محکمترین دستگیره یا طناب» است. در مفاهیم اسلامی و قرآنی، این اصطلاح به عنوان استعارهای برای دین حق، توحید، ایمان خالص و ولایت به کار میرود؛ یعنی ریسمان و وسیلهای معنوی که انسان با چنگ زدن به آن، از سقوط به پرتگاه کفر، شرک و گمراهی نجات مییابد و به امنیت معنوی میرسد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عربی به صورت «بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَىٰ» است که در زبان فارسی معمولاً به صورت «بالعُروِة الوُثقی» خوانده میشود.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول مذهبی و قرآنی، این عبارت دقیقاً ۱۳ حرف دارد. عبارات مشابهی نظیر العروه الوثقی با ۱۱ حرف یا حبل الله با ۶ حرف نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت غالباً به صورت تعابیری که نشاندهنده یک دستاویز یا گیره کاملاً مطمئن و غیرقابل گسست است ترجمه میشود.
به عربی
در زبان عربی این تعبیر اصطلاحی برای تمسک به حق است. واژه «عروة» از ریشه (ع-ر-و) به معنای حلقه و دستگیره، و «وثقى» از ریشه (و-ث-ق) صفت تفضیلی مؤنث به معنای محکمتر است.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این عبارت «به دستگیره محکمتر» است که در متون معاصر و ترجمههای قرآن به صورت «به مطمئنترین دستاویز» یا «به ریسمان استوار و ناگسستنی» معنا میشود.
در قرآن
این ترکیب دقیقاً دو بار در قرآن کریم به کار رفته است؛ اول در سوره بقره آیه ۲۵۶ (فقد استمسک بالعروة الوثقی لا انفصام لها) که میفرماید هر کس به طاغوت کفر ورزد و به خدا ایمان آورد به دستگیرهای محکم چنگ زده که گسستنی نیست. دوم در سوره لقمان آیه ۲۲ (ومن یسلم وجهه إلی الله وهو محسن فقد استمسک بالعروة الوثقی) که تسلیمشدگان نیکوکار در برابر خدا را متمسک به این دستگیره محکم معرفی میکند.
جمعبندی و توضیح کامل بالعروه الوثقی
عبارت قرآنی و عربی «بالعروه الوثقی» ترکیبی فصیح و استعاری است که در فرهنگ اسلامی جایگاه والایی دارد. این اصطلاح با تشبیه یک امر معقول و دلی (ایمان و توحید) به یک امر محسوس (دستگیره محکم نجات)، نشان میدهد که پیوستگی به خداوند و رویگردانی از طاغوت، مأمن و پناهگاهی بدون گسست را برای انسان فراهم میآورد که مانع از سقوط او به ورطه هدایتزدگی و گمراهی میشود.
علاوه بر کاربرد اصیل قرآنی، این عبارت در طول تاریخ اسلام به عنوان نمادی از آگاهی، اتحاد و فقه نیز تجلی یافته است؛ به طوری که سید جمالالدین اسدآبادی و شیخ محمد عبده نام روزنامه مشهور و بیدارگر خود را «العروة الوثقی» نامیدند و آیتالله سید محمدکاظم یزدی نیز کتاب فقهی نامدار و مرجع خود را به همین نام مزین کرد.