یعنی چه
مترس بستان ترکیبی اضافی به معنای مترسک باغ است؛ آدمک یا سازهای پوشالی که مزارعان و باغبانان در میان کشتزار، باغ یا بوستان قرار میدهند تا با ایجاد خطای دید، پرندگان و حیوانات مهاجم را از آسیب رساندن به محصولات دور نگه دارند.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ «مَترَس/مِتْرَس» به معنی سازه یا عاملی برای ترساندن، و «بُستان» به معنی باغ و بوستان تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد. از طراحان جدول ممکن است به عنوان کنایه از نگهبان بیخاصیت نیز استفاده کنند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مفهوم از واژهٔ عمومی Scarecrow استفاده میشود که به طور خاص در محیط باغ به صورت Garden scarecrow کاربرد دارد.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح فزّاعة (از ریشه فزع به معنی ترس) یا خيال المآتة برای توصیف این پیکره دستساز به کار میرود.
به فارسی
در واژهگزینی و گویشهای مختلف زبان فارسی، کلماتی مانند داهول، هراسه، افچه، کلاغپران و آدمک باغ هممعنی و معادل این ترکیب هستند.
نماد چیست
مترس بستان در فرهنگ و ادبیات عامیانه نمادی از ترسهای پوشالی، موجودات بیاختیار و انسانهای بیدستوپا است که با وجود داشتن ظاهری هولناک، در درون خود هیچ قدرت، روح یا اصالتی ندارند.
جمعبندی و توضیح کامل مترس بستان
عبارت «مترس بستان» یک اصطلاح یکپارچه و ثبتشده در لغتنامههای کلاسیک نیست، بلکه ترکیبی تفکیکپذیر و توصیفی از دو واژهٔ فارسی «مترس» (مترسک/ابزار ترساندن) و «بستان» (باغ و بوستان) است. این واژه کاملاً ریشه در زبان فارسی دارد؛ بخش اول آن یعنی مترس از فعل امر «مَترس» گرفته شده، چرا که صاحب باغ از آن واهمهای ندارد اما پرندگان را میرماند. این کلمه حتی به صورت المِتراس به زبان عربی نیز وام داده شده است.
در کاربردهای فرهنگی و ادبی، این ترکیب دقیقاً معادل «مترسک باغ» است که مزارعان برای حفاظت از محصولات خود میسازند. در متون ادبی، این واژه کنایه از پیکرهای بیروح، قدرتهای پوشالی و نگهبانان بیخاصیتی است که صرفاً ابهتی ظاهری دارند و در واقعیت توانایی انجام هیچ کاری را ندارند. در بازیها و جدولهای کلمات متقاطع فارسی نیز این عبارت به عنوان یک ترکیب ۹ حرفی شناخته میشود.