یعنی چه
کیسه صفرا اندامی توخالی، کوچک و گلابیشکل در دستگاه گوارش است که در زیر کبد و در سمت راست شکم قرار دارد. این عضو وظیفه دارد مایع صفرا (زرداب) را که توسط کبد تولید میشود، ذخیره و تغلیظ کند. هنگام ورود غذا و مواد چرب به روده باریک، این کیسه منقبض شده و صفرا را برای کمک به هضم و جذب چربیها به درون روده ترشح میکند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب واژگانی به صورت «کِیسِه صَفرا» (با کسر اضافه در زبان گفتاری و نوشتاری: کِیسهیِ صَفرا) است. واژه اول یعنی کیسه با کسره حرف کاف و واژه دوم یعنی صفرا با فتح صاد و سکون فاء خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ مستقیم برای این مفهوم کلمه «کیسه صفرا» با ۸ حرف است. همچنین بسته به تعداد حروف خواسته شده، ممکن است از مترادفهای آن مانند «زهرهدان» (۷ حرف)، «مراره» (۵ حرف) یا «زهره» (۴ حرف) استفاده شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه تخصصی و رایج برای این اندام «Gallbladder» است. کلمه gall به معنای صفرا/تلخی و bladder به معنای کیسه یا مثانه است که ترکیب آنها این واژه کالبدشناسی را میسازد.
به عربی
در زبان عربی و متون پزشکی اسلامی، معادل اصلی این واژه «المَرارَة» است که از ریشه مرارت به معنای تلخی گرفته شده است. همچنین اصطلاح ترکیبی «کیسة الصفراء» نیز در متون علمی جدید کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، برای نامیدن این اندام از ترکیب «Safra kesesi» استفاده میشود که ساختاری مشابه با ترکیب فارسی و عربی داشته و به معنای دقیق کیسه صفرا است.
نماد چیست
در نظام پزشکی کهن و طب اخلاطی، صفرا به عنوان یکی از چهار خلط اصلی بدن (همراه با خون، بلغم و سودا) نماد عنصر آتش، فصل تابستان و مزاج «گرم و خشک» است. از نظر رفتاری و روانشناختی، صفرا در ادبیات و باورهای قدیمی نمادی از تلخی روزگار، عصبانیت، تندخویی، شجاعت و بیقراری به شمار میرفت.
جمعبندی و توضیح کامل کیسه صفرا
کیسه صفرا اندامی حیاتی در سیستم گوارش انسان و مهرهداران است که نقش کلیدی در فرآیند تجزیه و هضم چربیهای ورودی به بدن دارد. این عضو کوچک با ذخیره کردن صفرای تولید شده توسط کبد و غلیظ کردن آن، در زمان مناسب مایع را به دوازدهه میفرستد تا فرآیند گوارش به درستی انجام شود. ریشه این واژه ترکیبی از زبان فارسی پهلوی (کیسه) و زبان عربی (صفرا به معنی زرد) است.
در فرهنگ معین، دهخدا و منابع حل جدول، این اندام با نامهای متعددی همچون زهره، زهرهدان و مراره شناخته میشود. شناخت این واژه و مترادفهای آن علاوه بر کاربردهای علمی و پزشکی، در حل جدولهای کلمات متقاطع و درک اصطلاحات طب سنتی که بر پایه اخلاط چهارگانه بنا شدهاند، اهمیت زیادی دارد.