یعنی چه
این عبارت یک اصطلاح لغوی مستقل نیست، بلکه یک ترکیب تاریخی و تفسیری است که به حالت رعب، وحشت و شکست روانی شدید قبیله یهودی بنینضیر در مدینه اشاره دارد. این اتفاق پس از پیمانشکنی آنها و محاصره حصارهایشان توسط مسلمانان رخ داد که در نهایت به تسلیم و اخراج آنها از مدینه منجر شد.
تلفظ
این ترکیب از دو بخش فارسی و عربی تشکیل شده است: «تَرس» (واژه فارسی) به همراه کسره اضافه، و «بَنی نَضیر» (عبارت عربی به معنای فرزندان نضیر) که با حروف مفتوح و مکسور قرائت میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً ۱۰ حرف دارد و به واقعه افکندن ترس در دل یهودیان مدینه اشاره میکند.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و منابع تاریخ اسلام، از این واقعه با واژگانی نظیر panic، terror یا fear در قبال قبیله Banu Nadir یاد میشود.
به عربی
ریشه اصلی این مفهوم در زبان عربی به واژه «رُعب» برمیگردد که صراحتاً در متن قرآن کریم برای این حادثه استفاده شده است.
به فارسی
معادلهای روان این ترکیب در زبان فارسی شامل واژگانی چون «هراس بنینضیر»، «رعب بنینضیر» و «وحشت قبیله بنینضیر» است که همگی بیانگر فروپاشی روانی آنان در جریان آن رویداد تاریخی هستند.
جمعبندی و توضیح کامل ترس بنی نضیر
عبارت «ترس بنینضیر» یک اصطلاح لغوی مستقل در زبان فارسی نیست، بلکه یک عنوان تاریخی-تفسیری است که به ماجرای محاصره، تسلیم و اخراج قبیله یهودی بنینضیر از مدینه در صدر اسلام اشاره دارد. این ترکیب معنایی مستقیماً از آیه ۲ سوره حشر اقتباس شده است؛ جایی که خداوند میفرماید در دلهای پیمانشکنان رعب و وحشت افکند، به طوری که آنها دژهای محکم خود را با دست خود ویران کردند.
در فرهنگ و ادبیات اسلامی، این عبارت به عنوان نمادی از «شکست روانی دشمنان مادی در برابر اراده الهی» شناخته میشود. این مفهوم نشان میدهد که چگونه ابهت ظاهری و قلعههای مستحکم بدون پایداری روحی و ایمان، در برابر ترس درونی فرو میپاشند. ریشه واژه ترس در این ترکیب پارسی میانه است، در حالی که بنینضیر به نام طایفهای عربی-یهودی منسوب به جدّشان اشاره دارد.