یعنی چه
این عبارت یک ترکیب اصیل یا رسمی در منابع دینی نیست، بلکه در سنتهای اختربینی کهن و متون علوم غریبه کاربرد دارد. در کیهانشناسی قدیم، برای هر سیاره یک فرمانروا، موکل یا نیروی تدبیرکننده (رب) تصور میشد؛ بنابراین «ذکر رب المریخ» به معنای خواندن اوراد و دعاهای خاص برای جلب انرژی، شجاعت یا غلبه بر دشمنان از طریق منسوبان سیاره سرخ (مریخ) است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب بر اساس قواعد عربی به صورت [ذِکْرُ رَبِّلْمِرِّیخْ] یا در حالت مضاف و مضافالیه فارسی به صورت [ذِکْرِ رَبِّ الْمِرِّیخْ] است.
به انگلیسی
در متون غربی مرتبط با علوم غریبه و آسترولوژی کواکب، از این مفهوم با عنوان یادکرد یا آیین نیایش حاکم مریخ یاد میشود.
به عربی
این عبارت خود ساختاری تماماً عربی دارد، هرچند به عنوان یک اصطلاح استاندارد و معیاری در کتب فقهی و حدیثی شناخته نمیشود.
به ترکی
در ترجمههای غیررسمی ترکی به معنای ذکر یا دعای منسوب به پروردگار و صاحب مریخ استفاده میشود.
به فارسی
معادل روان فارسی این ترکیب «یادکردِ پروردگارِ بهرام» یا «وردِ موکلِ سیاره مریخ» است که به میانجیگری یا قوای نمادین این سیاره اشاره دارد.
در قرآن
ترکیب «ذکر رب المریخ» یا نام سیاره مریخ به این عنوان در قرآن کریم وجود ندارد. در قرآن تنها به پروردگار ستاره شعرای شباهنگ با تعبیر «رَبُّ الشِّعْرَىٰ» (آیه ۴۹ سوره نجم) اشاره شده است و چنین تعبیری برای مریخ در متون رسمی اسلامی یافت نمیشود.
جمعبندی و توضیح کامل ذکر رب المریخ
عبارت «ذکر رب المریخ» یک اصطلاح مدون، رسمی یا شرعی در منابع اصیل اسلامی و لغتنامههای کلاسیک نیست. این ترکیب از سه واژه عربی «ذکر» (یادکرد/دعا)، «رب» (صاحب/پروردگار) و «المریخ» (سیاره سرخ یا بهرام) تشکیل شده است. در باورهای اختربینی کهن و احکام نجوم، اعتقاد بر این بود که هر یک از کواکب و سیارات دارای یک فرشته، موکل یا تدبیرکننده نمادین هستند که امور آن سیاره و روزهای خاصی از هفته را هدایت میکند.
در متون علوم غریبه، طلسمات و عزایم، اذکاری منسوب به این کواکب وجود دارد که برای جلب قوای آنها خوانده میشده است. مریخ در نمادشناسی کهن، مظهر جنگ، صلابت، شجاعت، خشم و آهن به شمار میرفت و روز سهشنبه به آن تعلق داشت. بنابراین، این عبارت به اوراد و دعاهایی اشاره دارد که در طلسمات با هدف غلبه بر دشمن یا کسب شجاعت به کار میرفته و کاملاً خارج از چارچوب آموزههای رسمی دینی است.