یعنی چه
عبارت محاورهای «قباحت داره» زمانی به کار میرود که فردی بخواهد رفتار، گفتار یا حرکتی را سرزنش و توبیخ کند. این اصطلاح نشاندهنده آن است که عمل انجامشده برخلاف موازین اخلاقی، عرف جامعه و ادب است و مایه شرم و ناپسندی به شمار میرود.
تلفظ
این عبارت در زبان فارسی به صورت [قَباحَتْ دارَ] تلفظ میشود که واژه اول آن ریشه عربی دارد و با فعل معین فارسی ترکیب شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی با مضمون «زشت است» یا «شرمآور است»، عبارت ۹ حرفی «قباحت داره» یا کلمات همخانواده آن مانند «قبیح» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم زشتی و ناپسندی یک رفتار از اصطلاحات مربوط به شرمندگی و رسوایی استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که ریشه این کلمه عربی است، در زبان عربی نیز از مشتقات ماده (قبح) و اصطلاحات ملامتگرانه برای این مفهوم استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه اصطلاحی «Ayıp» دقیقترین و رایجترین معادل برای سرزنش کار قباحتآور است.
به فارسی
معادلهای اصیل فارسی این عبارت شامل ترکیبهایی نظیر «زشت بودن»، «بد بودن رفتار»، «دور از مروت و ادب بودن» و «مایه شرمساری» است که نشاندهنده خروج از چارچوبهای اخلاق سنتی و اجتماعی است.
جمعبندی و توضیح کامل قباحت داره
عبارت «قباحت داره» یکی از اصطلاحات توبیخی و ملامتگرایانه رایج در زبان و فرهنگ عامه فارسی است. واژه کلیدی این عبارت یعنی «قباحت» ریشهای عربی دارد و به معنای زشتی، ناپسندی و فضاحت است که در ترکیب با فعل «داشتن»، به صورت یک گزاره اخلاقی برای نهی از رفتارهای ناهنجار به کار میرود.
این اصطلاح در جامعه کاربردی نمادین دارد و نشاندهنده عبور یک فرد از خط قرمزهای اخلاقی، عرفی و آداب معاشرت است. فرد با بیان این جمله، شگفتی یا اعتراض شدید خود را نسبت به رفتار بیادبانه یا وقیحانه طرف مقابل ابراز میدارد.
اگرچه خود واژه قباحت به این شکل در قرآن کریم نیامده است، اما همخانوادههای آن مانند «مقبوحین» (به معنی طردشدگان و زشترویان) در آیات الهی استفاده شدهاند که بار معنایی منفی و سرزنشآمیز این واژه را در بستر دینی و فرهنگی نیز تایید میکند.