مسکره یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل مسکره

واژه «مسکره» (با تلفظ صحیح مُسْکِرَه) یک صفت و اسم مشتق از ریشه عربی «س-ک-ر» است که در لغت‌شناسی به معنای عامل یا ماده مست‌کننده و هوش‌ربا به کار می‌رود. این واژه از نظر معنایی به موادی اشاره دارد که راه عقل و ادراک طبیعی انسان را سد می‌کنند و حالت سکر یا نشئگی پدید می‌آورند.

نکته بسیار مهم در بررسی این کلمه، تفکیک آن از اشتباهات رایج املایی است؛ در بسیاری از موارد در فضای مجازی یا محاورات عامیانه، کلمه «مسخره» (به معنی ریشخند و تمسخر) به اشتباه به صورت «مسکره» نوشته می‌شود که از نظر دستوری کاملاً نادرست است. مسکره اصیل، صرفاً بار معنایی مرتبط با مستی و مسکرات دارد.

در حوزه ادبیات و فرهنگ اسلامی، اگرچه خود این لفظ دقیقاً در قرآن نیامده، اما هم‌خانواده‌های آن مانند سکر و سکاری بیانگر وضعیت بی‌خودی هستند. این واژه در متون کهن نمادی دوگانه است؛ گاه مایه غفلت زمینی دانسته می‌شود و گاه در اشعار صوفیانه به مستیِ ناشی از معرفت و شهود الهی تعبیر می‌گردد.