یعنی چه
عبارت «اطوار و سکنات» به کلیه رفتارهای آشکار و پنهان یک شخص اشاره دارد. این ترکیب از دو کلمه تشکیل شده است: «اطوار» که جمع طَور است و به معنی حالتها، روشها و اداهاست؛ و «سکنات» که جمع سَکَنَة است و به وضعیتهای بیحرکت، آرامش و وقار فرد اشاره میکند. در مجموع، این اصطلاح بازتابدهنده کل پویاییها و پایاییهای رفتاری یک انسان است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اَطوار وَ سَکَنات» (atvār va sakanāt) است. واژه اول با فتح الف (اَ) و واژه دوم با فتح حروف سین و کاف (سَ کَ) خوانده میشود.
در جدول
در بازیهای شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، اگر برای راهنمای «مجموعه رفتارهای حرکتی و سکون انسان» یا «حالات و رفتارهای فرد» یک عبارت ۱۱ حرفی خواسته شود، پاسخ دقیق آن «اطوار و سکنات» است.
به انگلیسی
برای برگردان این اصطلاح ترکیبی به زبان انگلیسی میتوان از واژههایی استفاده کرد که هم به حرکات بدنی و هم به منش و نحوه برخورد فرد اشاره دارند.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی برای این ترکیب شامل واژههایی چون «رفتار و کردار»، «کردارها»، «منش و روش» و «حالات ظاهری» است که به کل کنشهای یک فرد دلالت میکنند.
در قرآن
خود ترکیب «اطوار و سکنات» در قرآن نیامده است، اما واژه «اطواراً» دقیقاً یکبار در آیه ۱۴ سوره نوح به کار رفته: «وَقَدْ خَلَقَكُمْ أَطْوَارًا» که به معنای آفرینش انسان در مرحلهها و حالتهای گوناگون (نطفه، علقه و...) است. همچنین ریشه «سکن» نیز بارها به معنی آرامش یافتن استفاده شده است.
جمعبندی و توضیح کامل اطوار و سکنات
عبارت ادبی و کنایی «اطوار و سکنات» ترکیبی هماهنگ از دو واژه عربی است که وارد زبان فارسی شده و برای توصیف همهجانبه شخصیت رفتاری انسان به کار میرود. این اصطلاح نه تنها حرکات، اداها و رفتارهای بیرونی فرد (اطوار) را در بر میگیرد، بلکه به حالتهای سکون، وقار و آرامش او (سکنات) نیز اشاره دارد. در واقع این ترکیب تضاد زیبایی میان حرکت و سکون ایجاد میکند تا کلیت وجودی یک شخص را نمایان سازد.
در ادبیات کلاسیک و معاصر فارسی، نویسندگان از این تعبیر برای ترسیم دقیق ویژگیهای اخلاقی و رفتاری یک شخصیت استفاده میکنند. برخلاف واژه عامیانه «ادا و اطوار» که بار معنایی منفی یا لوس بودن دارد، «اطوار و سکنات» لحنی محترمانه، دانشنامهای و توصیفی دارد و نشاندهنده هویت رفتاریِ سنجیده یا مشهود یک فرد در جامعه است.