یعنی چه
شگفتآور یک صفت مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب «شگفت» (به معنی تعجب و امر غیرعادی) و «آور» (بن مضارع از آوردن، به معنی ایجادکننده) ساخته شده است. این واژه برای توصیف پدیدهها، حوادث یا ویژگیهایی به کار میرود که به دلیل خارج از حد معمول بودن، حس حیرت و تحسین یا تعجب شدید را در بیننده یا شنونده برمیانگیزند.
متضاد
واژههایی که مفهومِ سادگی، تکراری بودن یا همسو بودن با انتظارات روزمره را میرسانند، به عنوان نقطهی مقابل این صفت به کار میروند.
تلفظ
این واژه به صورت صفت مرکب و بدون گسستگی ساختاری تلفظ میشود. در واژهنامهها آواشناسی آن بر اساس مصوتهای کوتاه به شکل [شِ گَ فْ تْ / آ وَ رْ] ثبت شده است.
در جدول
در طراحهای جداول متقاطع، عبارت «شگفت آور» خود به عنوان یک پاسخ دقیق هفت حرفی (بدون احتساب فاصله یا نیمفاصله) شناخته میشود. کلمات مترادفی چون عجیب و شگرف نیز از پاسخهای رایج این راهنما هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژههای متعددی برای رساندن این مفهوم وجود دارند که بسته به میزان شدت تعجب و بار مثبت یا منفی کلام، انتخاب میشوند.
به فارسی
زبان فارسی غنای بالایی در واژگان هممعنی برای توصیف حالات روحی نظیر تحیر دارد. واژههایی مانند شگرف و شگفتانگیز دقیقترین برگردانها و جایگزینهای بومی برای این صفت هستند.
نماد چیست
این کلمه یک صفت انتزاعی برای توصیف حالت تعجب است و نماد مادی یا اسطورهای خاصی در فرهنگها برای آن ثبت نشده است؛ اما در متون ادبی و عرفانی، نمادی از عظمت طبیعت، اسرار آمیز بودن جهان هستی و ناتوانی عقل کل در برابر پدیدههای خارقالعاده به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل شگفت آور
واژه «شگفتآور» یکی از صفات اصیل و مرکب زبان فارسی است که ریشه در زبان فارسی میانه (پهلوی) دارد. این کلمه از دو جزء «شگفت» به معنی امر غیرعادی یا تعجب و «آور» به عنوان پسوند فاعلی سازنده تشکیل شده است و در مجموع مفهوم «پدیدآورنده تعجب و حیرت» را بازگو میکند. کاربرد اصلی این واژه در ادبیات و گفتگوهای روزمره، توصیف امور، پدیدهها یا هنرهایی است که از سطح انتظارات عادی بشر فراتر رفته و حس تحسین یا شگفتی عمیقی را ایجاد میکنند.
اگرچه خود این واژه به دلیل ساختار فارسیاش در متن عربی قرآن کریم به چشم نمیخورد، اما از نظر محتوایی و مفاهیمِ همسنگ، بازتاب بسیار گستردهای دارد. در ترجمههای قرآنی، واژگان مشتق از ریشه «عجب» مانند «عجیب» و «عجباً» که برای توصیف پدیدههای خارقالعاده، آیات الهی و کلام وحی به کار رفتهاند، دقیقاً به «شگفتآور» یا «شگفتانگیز» برگردانده میشوند که نشاندهنده پیوند عمیق مفهومی این واژه با تعابیر عالی خلقت است.
در ساختار واژگانی و حل جدول نیز، این کلمه به عنوان یک شاخصه ۷ حرفی دقیق شناخته میشود. تفاوت ظریف آن با کلماتی نظیر «شگفتانگیز» در این است که شگفتآور بیشتر بر عاملیتِ ایجادِ حسِ شگفتی دلالت دارد. این صفت در تمام ابعاد فرهنگی و زبانی، نمادی از عظمت، زیبایی پیچیده و کشفنشدههای جهان پیرامون است که ذهن انسان را به چالش و تحسین وا میدارد.