معنی
واژهٔ عفری در لغت به معنی شخص یا موجودی بسیار زرنگ، زبردست، کلهشق و مکار است که در فرهنگ عامه و ادبیات فارسی بیشتر در پیوند با موجودات فراطبیعی و به صورت کوتاهشده یا ریشهٔ اصلی واژهٔ «عفریت» به کار میرود.
یعنی چه
این اصطلاح برای توصیف فردی زیرک و سرکش به کار میرود که به دلیل هوش بالا یا بدطینتی، توانایی انجام کارهای سخت و فریبکارانه را دارد و در باورهای اسطورهای به جنی نیرومند و هولناک اطلاق میشود.
مترادف
این واژهها بسته به سیاق متن (ادبی، اسطورهای یا توصیف ویژگیهای انسانی) به عنوان هممعنیهای عفری شناخته میشوند.
ریشه
این واژه از ریشهٔ «عَفَر» به معنی خاک گرفته شده است. در وجه تسمیه آن گفتهاند عفری یا عفریت به کسی میگویند که در جنگ حریف خود را به خاک میافکند و بر زمین میزند. حرف «ت» در واژهٔ عفریت برای مبالغه است و ریشهٔ اصلی همان عفری است.
تلفظ
این کلمه با کسرهٔ عین و سکون فاء و راء به صورت عِفْری تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق و چهار حرفی برای طراحان جدول کلمات متقاطع، واژهٔ «عفری» است که به عنوان معنای دیو یا فرد مکار کاربرد دارد.
در قرآن
واژهٔ عفری به تنهایی در قرآن نیست اما شکل مبالغهٔ آن یعنی «عفریت» یک بار در سوره نمل آیه ۳۹ در داستان حضرت سلیمان آمده است: «قَالَ عِفْرِيتٌ مِنَ الْجِنِّ...» که مفسران آن را به جنی بسیار قدرتمند و کاردان معنا کردهاند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و اسطورهشناسی شرقی، این واژه نمادی از مکر و زبردستی همراه با بدطینتی است و در ادبیات فارسی برای اغراق در زور، خشم یا زشتی ظاهر و باطن به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل عفری
واژهٔ «عفری» ریشهٔ اصلی و لغوی کلمهٔ آشناترِ «عفریت» است که از ریشه عربی «عَفَر» به معنی خاک مشتق شده و به کسی اشاره دارد که حریفان خود را به خاک میافکند. این کلمه در اصل برای توصیف انسانهای بسیار زیرک، زبردست، تیزهوش و در عین حال سختگیر یا مکار به کار میرفته است.
با این حال، به مرور زمان و در اثر آمیختگی با باورهای اسطورهای و مذهبی، این واژه و مشتقات آن مانند عفریت و عفریته بیشتر به موجودات فراطبیعی، جنهای سرکش و دیوهای هولناک با قدرتهای تخریبی بالا اطلاق شدند. در زبان فارسی، این کلمه علاوه بر کاربرد در حل جدول، به عنوان نمادی از شرارت هوشمندانه و زشتی توأم با مکر شناخته میشود.