یعنی چه
ارگانل یا اندامک، به هر یک از ساختارهای زیرمجموعه و تخصصی درون سلول (بهویژه سلولهای یوکاریوتی) گفته میشود که مانند اندامهای بدن، وظایف مشخص و حیاتی نظیر تولید انرژی، پروتئینسازی و هدایت ژنتیکی را برای بقای سلول بر عهده دارند.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول کلمات متقاطع، واژه «ارگانل» یک کلمه ۶ حرفی است. همچنین معادل رایج آن یعنی «اندامک» ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
این واژه در زبان انگلیسی به صورت Organelle نوشته میشود که از ریشه لاتین به معنای اندام کوچک گرفته شده است.
به عربی
در زبان عربی علمی، برای این مفهوم از واژه «عُضَیْة» (تصغیر کلمه عضو به معنی اندام کوچک) یا «عضیات خلوية» استفاده میشود.
به فارسی
معادل رسمی و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای واژه بیگانه ارگانل، «اندامک» یا «اندامک سلولی» است.
نماد چیست
واژه ارگانل در علوم طبیعی دارای نماد گرافیکی، اختصاری یا ریاضی خاص و ثابتی نیست. با این حال، در ادبیات علمی گاهی به عنوان نماد نظم درونسلولی و واحدهای بنیادین کارکرد حیات از آن یاد میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه ارگانل یک وامواژه علمی در زبان فارسی است که مستقیماً از واژه انگلیسی/فرانسوی Organelle وارد شده است. ریشه اصلی آن به کلمه یونانی organon (به معنی ابزار یا اندام) بازمیگردد که با اضافه شدن پسوند تصغیر -elle در زبانهای اروپایی، به معنای «اندام کوچک» به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل ارگانل
ارگانل یا اندامک، یکی از مفاهیم پایهای و کلیدی در زیستشناسی سلولی است. همانطور که بدن انسان برای بقا و انجام فعالیتهای خود به اعضای مختلفی مانند قلب، کبد و کلیه نیاز دارد، یک سلول نیز برای زنده ماندن متکی به ساختارهای مینیاتوری تخصصی درون خود است که به آنها ارگانل میگویند. از معروفترین نمونههای ارگانلها میتوان به هسته (مرکز فرماندهی)، میتوکندری (موتورخانه و مرکز تولید انرژی) و ریبوزومها اشاره کرد.
این واژه که ریشهای اروپایی دارد، در زبان فارسی به زیبایی به «اندامک» (اندام کوچک) ترجمه شده است. شناخت ارگانلها و متمایز ساختن وظایف هر کدام، به دانشمندان کمک میکند تا فرآیندهای پیچیده حیات، مکانیزم بیماریها و نحوه عملکرد سلولهای گیاهی و جانوری را به دقت بررسی و تحلیل کنند.