یعنی چه
فینیقیه نام یکی از تمدنهای باستانی و ساحلی در شرق دریای مدیترانه (شامل لبنان، سوریه و شمال اسرائیل امروزی) است. از نظر ریشهشناسی، این واژه به معنای «سرزمین ارغوان» یا «تولیدکنندگان رنگ ارغوانی» است؛ زیرا مردمان این دیار به تجارت رنگ ارغوانیِ گرانبها و کمیاب که از صدفهای دریایی موروکس استخراج میشد، شهرت جهانی داشتند.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی معمولاً به صورت فِینیقیه (Fīnīqīyeh) و گاهی نیز به صورت فَنیقیه (Fanīqīyeh) تلفظ و نگارش میشود که ریشه در معرب ساختن نام یونانی آن دارد.
در جدول
در کلمات متقاطع و سوالات جدولی، پاسخ به عنوان تمدن باستانی شرق مدیترانه، مخترعان الفبا یا سرزمین ارغوان، واژهٔ ۷ حرفی «فینیقیه» یا معادلهای آن نظیر «کنعان» است.
به انگلیسی
نام این تمدن باستانی در زبان انگلیسی Phoenicia ثبت شده که برگرفته از واژه یونانی باستان Phoinix است.
به فارسی
در منابع فارسی، برای این واژه نام خاص متضادی وجود ندارد. فینیقیها به دلیل تبار سامی، خود را «کنعانی» مینامیدند؛ بنابراین کنعان مترادف تاریخی آن است. واژگان فینیقی، فنیقی و فینیقیان از همخانوادههای آن به شمار میروند.
در قرآن
نام «فینیقیه» به طور مستقیم در متن قرآن مجید ذکر نشده است؛ با این حال، به شهرها، جغرافیا و داستانهای مرتبط با تمدنهای همجوار و منطقه شامات (کنعان) در روایات و تاریخ اسلامی اشاره شده است.
نماد چیست
فینیقیه نمادِ «رنگ ارغوانی» شاهانه، «کشتیهای بادبانی باستانی» و مهارت افسانهای در دریانوردی و تجارت است. همچنین به دلیل شباهت لفظی نام یونانی آن با درخت نخل، در برخی متون مظهر این درخت دانسته شده است. مهمترین میراث نمادین آنها ابداع الفبای آوایی است.
جمعبندی و توضیح کامل فینیقیه
تمدن فینیقیه یکی از تاثیرگذارترین فرهنگهای باستانی در کرانههای شرقی دریای مدیترانه بود که امروزه کشورهای لبنان، سوریه و بخشی از فلسطین را در بر میگیرد. مردمان این سرزمین که خود را کنعانی مینامیدند، به دلیل مهارت بینظیر در دریانوردی، بازرگانی و ساخت کشتیهای بزرگ، شبکه تجاری عظیمی را در سراسر مدیترانه ایجاد کردند. شهرت عمده آنها در تاریخ، تولید و تجارت رنگ ارغوانیِ بسیار گرانبهایی بود که از صدفهای دریایی به دست میآمد و به همین دلیل یونانیان آنها را «فینیقی» یعنی قوم ارغوان نامیدند.
بزرگترین و ماندگارترین دستاورد فینیقیها برای بشریت، ابداع یکی از نخستین الفباهای آوایی جهان است. این خط الفبایی که جایگزین سیستمهای پیچیده هیروگلیف و میخی شد، به دلیل سادگی بهسرعت توسط دیگر اقوام پذیرفته شد و ریشه و پایه خطوط مدرن امروزی از جمله یونانی، لاتین، سیریلیک، عربی و فارسی را شکل داد.