یعنی چه
خداشناسی به معنای شناخت خداوند، بررسی صفات، وجود و رابطهٔ او با جهان و انسان است. در زبان فارسی این واژه برابر با معرفتالله و در علوم دینی معادل الهیات و تئولوژی بهکار میرود و به بررسی عقلی، قلبی یا استدلالی وجود آفریدگار جهان میپردازد.
تخمین تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [خُ دا شِ نا سی] (Xodā-šenāsi) است که از ترکیب دو بخش «خدا» و «شناسی» تشکیل شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این واژه معمولاً خود «خداشناسی» (۸ حرف) یا واژههای هممعنی مانند «معرفتالله» و «الهیات» است.
به انگلیسی
بسته به نوع کاربرد علمی، فلسفی یا عمومی، واژههای Theology برای علم الهیات، Theism برای باور به خدا و عبارات توصیفی مانند Knowing God استفاده میشوند.
در قرآن
واژهٔ ترکیبی «خداشناسی» به طور مستقیم در متن قرآن نیامده است، اما اصل این مفهوم در آیاتی مانند آیه ۳۰ سوره روم (آیه فطرت) به عنوان امری درونزاد و در آیه ۵۳ سوره فصلت از طریق نشانههای آفاقی و انفسی (سَنُرِيهِمْ آيَاتِنَا فِي الْآفَاقِ وَفِي أَنْفُسِهِمْ...) به طور گسترده تبیین شده است.
نماد چیست
این واژه به عنوان یک مفهوم انتزاعی و عقلی، نماد مادی واحدی در فرهنگ سنتی ندارد؛ اما در ادبیات دینی و عرفانی نماد «آگاهی توحیدی» و «معرفت باطنی» است و در هنر اسلامی گاهی از طریق خوشنویسیِ عباراتی چون «هو» یا «الله» نمادپردازی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل خداشناسی
خداشناسی یکی از محوریترین مفاهیم در پهنهٔ دین، فلسفه و عرفان است که به مطالعه و درک محضر، صفات و افعال پروردگار میپردازد. این واژه در زبان فارسی از ترکیب «خدا» و «شناسی» ساخته شده و معادل اصطلاحاتی همچون معرفتالله و الهیات است. ریشههای این مفهوم در باورهای اسلامی به سرشت و فطرت انسانی گره خورده و قرآن کریم انسانها را از طریق تفکر در نشانههای جهان پیرامون و درون جانشان به این آگاهی فرا میخواند.
در سیر تطور فرهنگی، خداشناسی همواره فراتر از یک بحث ذهنی صرف بوده و در عرفان اسلامی به یک تجربهٔ شهودی و قلبی بدل میشود؛ چنانکه بر اساس احادیث معتبر، شناخت خویشتن پلهٔ نخست و ملازم شناخت پروردگار معرفی شده است.