یعنی چه
عبارت «کهین و مهین» جفتی متضاد و اصطلاحی کلاسیک در زبان فارسی است که به معنای کوچک و بزرگ یا خرد و کلان به کار میرود. این ترکیب معمولاً برای اشاره به شمولیت همگانی و تمام اعضای یک گروه، خاندان یا جامعه (از کمرتبهترین تا عالیرتبهترین فرد) استفاده میشود.
تلفظ
این ترکیب به صورت کِهین (با کسره ک) وَ مِهین (با کسره م) تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای پرسشِ ۹ حرفی در جدول کلماتی مانند «کوچک و بزرگ»، «خرد و کلان» یا «صغیر و کبیر»، خودِ ترکیب «کهین و مهین» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن، از اصطلاحات متفاوتی برای رساندن مفهوم شمولیت کوچک و بزرگ استفاده میشود.
به عربی
معادلهای مفهومی این اصطلاح در زبان عربی نشاندهندهٔ در بر گرفتن همگان است.
به فارسی
واژههای هممعنی و جایگزین در فارسی شامل «خرد و کلان»، «کهتر و مهتر» و «صغیر و کبیر» هستند که همان معنای پوشش دادن تمام طبقات یا سنین را تداعی میکنند.
نماد چیست
این ترکیب در ادبیات فارسی نماد «شمولیت همگانی» است. وقتی در متون کهن یا اشعار گفته میشود «کهین و مهینِ شاه آمدند»، کنایه از این است که هیچکس، از کوچکترین و کمرتبهترین فرد تا بزرگترین و عالیرتبهترین مقامات، استثنا نشده و همگی حضور دارند.
جمعبندی و توضیح کامل کهین و مهین
ترکیب «کهین و مهین» یک اصطلاح اصیل و تقابلی در ادبیات فارسی است. واژهٔ «کهین» از ریشهٔ «کِه» (کوچک) و «مهین» از ریشهٔ «مِه» (بزرگ) همراه با پسوند صفت تفضیلی/عالی ساخته شدهاند. این جفت واژه در شعر و نثر کلاسیک فارسی (بهویژه در شاهنامه فردوسی) برای نشان دادن ردیفهای سنی یا طبقات اجتماعی کاربرد فراوانی داشته است.
نکتهٔ کلامی و ریشهشناختی مهم این است که «مِهین» فارسی (به معنی بزرگتر) نباید با واژهٔ عربی «مُهین» (به معنی خوارکننده و ذلیلکننده) که در قرآن کریم نیز به صورت «عذابٌ مهین» آمده است اشتباه شود؛ این دو واژه صرفاً در نگارش تشابه ظاهری دارند اما ریشه و معنای آنها کاملاً متفاوت است.
در مجموع، کاربرد کنایی این اصطلاح اشاره به برابری، اجتماع کامل و حضور همهجانبهٔ افراد یک جامعه یا خاندان دارد، به طوری که تمام اعضا از خرد و کلان را شامل میشود.