یعنی چه
این واژه دو وجه معنایی دارد؛ در زبان عربی اسم مثنی (تثنیه) از واژه «شجرة» است و دقیقاً به معنای «دو درخت» به کار میرود. در کاربرد عامیانه یا فشردهنویسی زبان فارسی، میتواند به صورت ترکیب «شجره + تان» به معنی درخت خانوادگی، اصل و نسب یا سلسله طایفهای شما در نظر گرفته شود.
تلفظ
در حالت اصیل عربی به صورت فتحهدار روی سه حرف اول یعنی «شَجَرَتَان» تلفظ میشود. در صورتی که منظور ترکیب فارسیِ «شجره + تان» باشد، با کسره مالکیت به صورت «شَجَرهتان» خوانده خواهد شد.
در جدول
این کلمه دقیقاً از ۶ حرف تشکیل شده است و در جداول کلمات متقاطع معمولاً به عنوان کلید واژهای برای راهنمای «دو درخت» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به ریشه مدنظر، اگر ساختار مثنی عربی مورد نظر باشد معادل Two trees است و اگر به نسبنامه خانوادگی اشاره کند از واژه Family tree استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه و ساختار عربی دارد و از واژه مفرد «شجرة» به همراه نشانه تثنیه «ان» ساخته شده است.
در قرآن
عین صورت نوشتاری و ساختار مثنی «شجرتان» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال ریشه اصلی آن یعنی «شجر» و «شجرة» ۲۷ مرتبه در قالبهایی چون درخت ممنوعه یا شجره ملعونه و طیبه یاد شده است.
نماد چیست
در نشانه شناسی، درخت به خودی خود نماد استواری، رشد و حیات است. قرار گرفتن آن در حالت جفت و مثنی (عدد دو)، نمادی از تعادل خلقت، زوجیت، تقابل یا تکامل دو نیروی حیاتی در طبیعت و فرهنگهای باستانی است.
جمعبندی و توضیح کامل شجرتان
واژه شجرتان یک عبارت دووجهی است که بسته به بستر متن، معنای متفاوتی به خود میگیرد. در لغتشناسی اصیل و عربی، این کلمه صیغه تثنیه (مثنی مؤنث) از واژه شجرة است و به معنای تفکیکناپذیر «دو درخت» به کار میرود که در حل جداول کلمات متقاطع نیز به عنوان یک کلمه ۶ حرفی با همین تعریف شناخته میشود.
از سوی دیگر، در زبان فارسی معیار این واژه به عنوان یک اسم مستقل و مجزا ثبت نشده است؛ بلکه در نگارشهای روان یا عامیانه، ترسیعی از ترکیب واژه «شجره» (به معنی درخت خانوادگی و نسب) به همراه ضمیر متصل «تان» است که مفهوم «اصالت، نسبنامه یا درخت خانوادگی شما» را متبادر میسازد.