یعنی چه
این عبارت آیهٔ ۵ سورهٔ عادیات است و به توصیف شجاعت و سرعت رزمندگان یا اسبهای جنگی آنان میپردازد که در یک هجوم برقآسا، صفوف دشمن را شکافته و در دل تجمع آنان نفوذ میکنند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت قرآنی به صورت «فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعاً» (favasatna bihi jam'an) است.
در جدول
در سوالات جدولی قرآنی یا مذهبی، پاسخ این عبارت دقیقاً ۱۱ حرف دارد.
به عربی
در عبارات هممعنی عربی، به معنای رسیدن به قلب سپاه دشمن و شکافتن لشکریان است.
به فارسی
معادلهای روان فارسی آن عبارتند از: «پس دستهجمعی در میان دشمن ظاهر شدند»، «به قلب لشکر زدن» و «شکافتن صفوف دشمن».
در قرآن
این فراز تنها یکبار در قرآن و در آیهٔ پنجم سوره عادیات (سوره ۱۰۰) آمده است؛ جایی که خداوند به اسبهای دونده مجاهدان سوگند یاد میکند.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ادبیات حماسی، این عبارت نماد جهاد قاطعانه، سرعت عمل و شجاعت بیپایان در مواجهه با باطل است. در روایات شیعه، این تصویرسازی مظهر حماسه حضرت علی (ع) در غزوه ذاتالسلاسل شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل فوسطن به جمعا
عبارت «فوسطن به جمعا» یک واژه مستقل فارسی نیست، بلکه فرازی قرآنی و آیه پنجم از سوره مبارکه «العادیات» است. این آیه در واقع اوج تصویرسازی حماسی این سوره را نشان میدهد که در آن، اسبان رزمندگان پس از دویدن و جرقه زدن سمهایشان و برانگیختن غبار، سرانجام به قلب سپاه دشمن نفوذ کرده و صفوف آنها را در هم میشکنند.
از نظر لغوی این عبارت از دو ریشه اصلی «و-س-ط» به معنی قرار گرفتن در میانه و «ج-م-ع» به معنی گروه و لشکر تشکیل شده است. در تفاسیر معتبر، این تعبیر نمادی از شجاعت، جهاد مقتدرانه و هجوم غافلگیرانه علیه نیروهای باطل است که هیبت جمعی دشمن را متلاشی میکند.