یعنی چه
خردل سیاه گونهای گیاه یکساله و علفی از تیره شببویان (چلیپائیان) با نام علمی Brassica nigra است که گلهای زرد دارد. دانههای این گیاه بسیار ریز، کروی و به رنگ قرمز تیره تا قهوهای مایل به سیاه است و به دلیل داشتن طعم بسیار تند و سوزان، در تهیه ادویه خردل و مصارف دارویی کاربرد دارد.
تلفظ
واژه خردل سیاه در زبان فارسی به صورت خَرْدَلِ سِیاه (Khardal-e Siyāh) تلفظ میشود. کلمه خردل ریشه در زبانهای سامی (مانند آرامی و عربی) دارد.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این عبارت خودِ «خردل سیاه» (دارای ۸ حرف) است. همچنین بسته به طراح جدول، ممکن است از نامهای کهن و مترادف آن مانند «سپندان» یا «خردل اسود» استفاده شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این گیاه Black mustard میگویند. همچنین در محافل علمی و بوتانیک با نام علمی Brassica nigra شناخته میشود.
به عربی
در زبان و منابع طب سنتی عربی، از این گیاه با عنوان «الخردل الأسود» یا «خردل اسود» یاد میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای اشاره به خردل سیاه از اصطلاحات Siyah Hardal یا Kara Hardal استفاده میشود.
نماد چیست
دانه خردل در ادبیات جهان، فرهنگ عامه و متون دینی (مانند سورههای لقمان و انبیاء در قرآن کریم و تمثیلهای انجیل) نماد صغر، حقارت و کوچک بودنِ مفرط است. این واژه به عنوان ضربالمثلی برای نشان دادن سنجش دقیقترین و کوچکترین اعمال انسان در قیامت به کار میرود؛ به این معنی که هیچ کار خیر یا شری، هرچند به اندازه یک دانه خردل ناچیز باشد، از قلم نمیافتد.
جمعبندی و توضیح کامل خردل سیاه
خردل سیاه گیاهی علفی و یکساله از خانواده شببویان است که به خاطر دانههای تیره، ریز و فوقالعاده تندش شناخته میشود. این دانهها پایه اصلی ساخت ادویههای تند خردل هستند و در طب سنتی نیز جایگاه ویژهای دارند. در زبان فارسی کهن به این گیاه سپندان میگفتند و ریشه واژه خردل نیز از زبانهای سامی به فارسی راه یافته است.
این واژه علاوه بر کاربرد گیاهشناسی و آشپزی، در فرهنگ ابراهیمی و متون مذهبی اهمیت نمادین بالایی دارد. در قرآن کریم، دانه خردل به عنوان معیاری برای نشان دادن ریزترین و ناچیزترین اشیاء یا اعمال به کار رفته تا بر دقت مطلق حسابرسی الهی در پیشگاه قیامت تاکید شود.
در بازیهای فکری و حل جدول، اصطلاح «خردل سیاه» با ۸ حرف به عنوان یک پاسخ دقیق شناخته میشود و گاهی معادلهای آن نظیر خردل سفید (به عنوان متضاد گونهای) یا خردل اسود نیز مطرح میگردند.