یعنی چه
ارتجاز در لغت به معنای رجز خواندن، سرودن یا خواندن شعر حماسی و ارجوزه در بحر عروضی رَجَز است که عموماً در میدان جنگ برای مفاخره و تضعیف روحیه دشمن کاربرد داشته است. همچنین این واژه در معنای طبیعی خود به غریدن، بانگ کردن و صدای شدید رعد نیز اشاره دارد.
تلفظ
این واژه به صورت اِرتِجاز (Ertejāz) تلفظ میشود و مصدری از باب افتعال در زبان عربی است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ واژه «ارتجاز» به عنوان معادل رجزخوانی یا غرش رعد، یک کلمه ۶ حرفی است.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در زبان انگلیسی از عباراتی که به شعر حماسی یا صدای غرش اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در متون عربی به همین صورت یا در قالب عبارات مرتبط با شعر حماسی به کار میرود.
به فارسی
برگردانها و معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل رجزخوانی، ارجوزهگویی، حماسهسرایی، مفاخره، و در کاربرد غیرشعری، غرش و بانگ شدید است.
جمعبندی و توضیح کامل ارتجاز
واژه «ارتجاز» یک لغت کهن و ادبی با ریشه عربی (از ثلاثی مجرد ر ج ز) است که به باب افتعال رفته است. این کلمه در متون کلاسیک و فرهنگهای لغت قدیمی عمدتاً در دو حوزه معنایی متفاوت به کار رفته است؛ نخست در ادبیات نظامی و حماسی به معنای خواندن شعر جنگی و مفاخره در برابر دشمن، و دوم در توصیف پدیدههای طبیعی به معنای غرش و بانگ شدید رعد.
اگرچه ریشه این واژه در قرآن کریم به صورت «رِجْز» (به معنی پلیدی یا عذاب) آمده، اما خود ساختار «ارتجاز» در متن قرآن وجود ندارد و کاربرد آن بیشتر دانشنامهای، ادبی و حماسی است. این واژه در ادبیات امروز چندان پرکاربرد نیست اما همچنان به عنوان نمادی از شجاعت، خروش و بیباکی شناخته میشود.