یعنی چه
ترکیب «غیرت و حمیت» به معنای داشتن عزتنفس، حمّیت درونی و حس پاسداری و محافظت شدید از آن چیزی است که حفظش واجب و حیاتی به شمار میرود؛ مانند خانواده، ناموس، شرف، وطن و باورها. این مفهوم نشاندهنده رگ غیرت و جوششی درونی برای نپذیرفتن خاری و ذلت است.
تلفظ
واژه «غیرت» به فتح غین و سکون یاء (غَیرَت) و واژه «حمیت» به فتح حاء و ميم و تشدید یاء مکسور (حَمِیَّت) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این ترکیب با توجه به تعداد حروف، خودِ «غیرت و حمیت» (۹ حرف بدون احتساب واو عطف) یا مترادفهایی نظیر تعصب، مروت و شرف است.
به انگلیسی
بسته به بافتار متن، کلماتی مانند Honor برای شرف و غیرت، Protective pride برای حس پاسداری از ناموس، و Zeal برای تعصب و عرق مذهبی یا ملی استفاده میشوند.
به فارسی
معادلهای روان فارسی این ترکیب شامل حس پاسداری، جوانمردی، عرق ملی، شرف، آزادگی، پایمردی، خویشتنداری و امتناع از پذیرش پستی و خواری است.
در قرآن
واژه «حمیت» به صورت صریح در آیه ۲۶ سوره فتح آمده است: «إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ...» که در این آیه به معنای منفی (تعصب کورکورانه و نخوت) اشاره دارد؛ هرچند حمیت در راه حق ممدوح است. واژه «غیرت» در قرآن نیامده، اما مفهوم آن در قالب حفظ حدود الهی وجود دارد و در احادیث، صفت «غیور» به خداوند نسبت داده شده است.
نماد چیست
در فرهنگ و اساطیر ایران، شخصیتهایی چون کاوه آهنگر (برای خروج علیه ظلم و دفاع از شرف) و آرش کمانگیر (فداکاری برای مرزهای وطن) نماد انسانی حمیت و تعصب ملی هستند. در فرهنگ عامه نیز «رگ گردن» یا رگ غیرت به عنوان نماد فیزیولوژیکی این حس شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل غیرت و حمیت
ترکیب «غیرت و حمیت» نشاندهنده یک ساختار اخلاقی و رفتاری عمیق در فرهنگ شرقی و اسلامی است که ریشه در حفاظت از ارزشها دارد. واژه غیرت بیشتر بر حریم شخصی، ناموس، خانواده و دفاع فردی تمرکز دارد، در حالی که حمیت به هویت جمعی، دین، قوم، وطن و عزت اجتماعی اشاره میکند. هر دو واژه از یک حوزه معنایی مشترک یعنی «حساسیت، حفاظت و جوشش درونی برای حفظ شرف» سرچشمه میگیرند.
این دو مفهوم در ادبیات فارسی و متون اخلاقی مکمل یکدیگرند. اگرچه تعصبات کورکورانه و جاهلی (حمیة الجاهلیة) در منابع دینی و عقلانی سرزنش شده است، اما وجود غیرت و حمیت مثبت برای بقای جامعه، حفظ مرزها و صیانت از حریم خانواده به عنوان یک فضیلت بزرگ و مایه جوانمردی و مروت ستوده میشود.