یعنی چه
با تکلف به ویژگی یا رفتاری اشاره دارد که در آن شخص خود را به رنج و سختی مصلحتی میاندازد و با افراط در آداب و رسوم، از سادگی و صمیمیت فاصله میگیرد. این حالت معمولاً با ظاهرسازی و تجمل بیش از حد همراه است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای این مفهوم معمولاً از واژههایی مانند «متکلفانه»، «تصنعی» یا خودِ «با تکلف» به عنوان پاسخ استفاده میشود.
به انگلیسی
بسته به لحن و سیاق متن، میتوان از واژههای دیگری نظیر Ornate یا Artificial نیز استفاده کرد.
به فارسی
مترادفهای اصیل و رایج آن در زبان فارسی شامل مواردی چون پرآداب، خشک و غیرصمیمی، متکلف، پرتجمل و با آلایش است که در مقابل مفاهیمی مثل خودمانی و ساده قرار میگیرند.
در قرآن
خود ترکیب «با تکلف» در قرآن نیست، اما ریشه آن در آیه «وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ» دیده میشود که به معنای کسانی است که بدون حقیقت و از روی ادعا و ظاهرسازی خود را به زحمت میاندازند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات سلوک، لباسهای فاخر شاهانه یا رفتارهای نمایشی و پر زرق و برق، به عنوان نمادهای تجسمی تکلف شناخته میشوند که در تضاد با صفا و بیریا بودن قرار دارند.
جمعبندی و توضیح کامل با تکلف
واژه «با تکلف» توصیفکننده هر نوع گفتار، رفتار یا فضایی است که از جریان طبیعی و صمیمی خود خارج شده و به شدت تحت تأثیر تشریفات زائد، سختگیریهای غیرضروری و آداب خشک قرار گرفته باشد. این اصطلاح که ریشه در مفهوم مشقت و به خود سخت گرفتن دارد، در روابط اجتماعی نشاندهنده نوعی حائل و فاصله میان افراد است.
در ادبیات فارسی و فرهنگ عرفانی، این مفهوم همواره باری انتقادی دارد؛ چرا که تکلف انسان را از اصالت و سادگی درونی دور میکند. در مقابل آن، «بیتکلفی» قرار دارد که نماد صمیمیت، راحتی و صفاست. بنابراین، با تکلف بودن به معنای ترجیح دادن ظاهر پر زرق و برق و ساختگی بر حقیقت ساده و بیآلایش است.