یعنی چه
«تنکابن» نام تاریخی منطقهای در غرب مازندران است که از ترکیب «تنکا» (نام قلعه و منطقهای باستانی) و «بُن» (در زبان شمالی به معنی پایین و دامنه) شکل گرفته و به معنی «پایینِ تنکا» است. اما نام قدیم خودِ شهر تنکابن که در دورههایی از تاریخ و بهویژه جدولها کاربرد دارد، «شهسوار» است؛ واژهای فارسی که به معنی جنگجوی ماهر، شوالیه و چابکسوار بر اسب ارزیابی میشود.
تلفظ
واژهٔ تنکابن در زبان فارسی به صورت [تَنکابُن / Tonekabon] با ضمه روی حرف «ب» تلفظ میشود. همچنین نام قدیمی و معروف آن یعنی شهسوار به صورت [شَهسَوار / Shahsavar] با فتح روی حروف «ش» و «س» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به پرسش «نام قدیم تنکابن»، معمولاً واژهٔ ۶ حرفی «شهسوار» مد نظر طراحان است. در منابع باستانیتر و دورههای مختلف تاریخی، عبارات دیگری چون «تنکا»، «فیض» و «دیلم خاصه» نیز به عنوان نامهای این منطقه ثبت شدهاند.
به انگلیسی
برای نگارش نام خاص تاریخی این شهر در زبان انگلیسی از آوانگاری Shahsavar استفاده میشود. اگر منظور، ترجمهٔ معنایی واژهٔ «شهسوار» باشد، کلماتی مانند Knight (شوالیه/دلاور) یا Cavalier (ماهر در اسبسواری) معادلهای دقیقی به شمار میروند.
به فارسی
در برگردان و معادلیابی فارسی، مرکز قدیمی منطقهٔ تنکابن ابتدا «خرمآباد» نام داشت که بعدها به بندر نزدیک آن یعنی «شهسوار» منتقل شد. از نظر لغوی نیز شهسوار در زبان فارسی با کلماتی چون دلاور، یکهسوار، چابکسوار و شاهسوار مترادف است.
نماد چیست
واژهٔ قدیمی «شهسوار» در فرهنگ ایران باستان نمادی از دلاوری، نجابت، شجاعت و مهارتِ جنگاوری به شمار میرود. در نگاه جغرافیایی و معاصر، تنکابن یا همان شهسوار سابق، به عنوان نمادِ شهرهای ساحلی-جنگلی شمال ایران، باغات انبوه مرکبات، چای، و جنگلهای معروف دوهزار و سههزار شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل نام قدیم تنکابن
منطقهٔ تنکابن در غرب مازندران، یکی از نواحی کهن و تاریخی شمال ایران است که در طول زمان نامهای متعددی به خود دیده است. در دوران باستان و متون کهن، این منطقه با نام «تنکا» یا «دیلم خاصه» شناخته میشد. واژهٔ تنکابن نیز از ترکیب تنکا و پسوند مکانی «بُن» ساخته شده که به موقعیت جغرافیایی پاییندستِ قلعهٔ تنکا اشاره دارد.
در دوران معاصر و در زمان پهلوی اول، نام رسمی این شهر از خرمآباد (مرکز قدیمی منطقه) به بندر نزدیک به آن یعنی «شهسوار» تغییر یافت. شهسوار در لغت به معنی چابکسوار، شوالیه و دلاور است. این نام تا سالها پس از انقلاب نیز در میان عامهٔ مردم رواج داشت تا اینکه دوباره نام اداری و رسمی آن به «تنکابن» بازگردانده شد. در جدولهای کلمات متقاطع، «شهسوار» اصلیترین پاسخ برای نام قدیم این شهر است.