یعنی چه
در علم منطق، هر قضیه حملی از یک موضوع (نهاد) و یک محمول (گزاره) تشکیل میشود. محمول مفرد به محمولی گفته میشود که یک لفظ غیرمرکب و واحد باشد؛ یعنی خود شامل یک جمله یا گزاره دیگر نباشد. برای مثال در قضیه «انسان ناطق است»، کلمه «ناطق» یک محمول مفرد است. در اینجا اصطلاح مفرد در برابر مرکب قرار دارد، نه در مقابل مثنی و جمع.
تلفظ
این ترکیب وصفی در زبان فارسی به صورت «مَحمُولِ مُفرَد» (با فتح م میم اول و ضم م میم دوم) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح منطقی ۹ حرفی، خودِ عبارت «محمول مفرد» یا معادلهای آن نظیر «گزاره ساده» است.
به عربی
این اصطلاح مستقیماً از منطق و فلسفه اسلامی گرفته شده و در زبان عربی نیز به همین صورت به کار میرود.
در قرآن
عبارت «محمول مفرد» یک اصطلاح تخصصیِ منطقی و فلسفی است که بعدها توسط منطقدانان مسلمانی چون ابنسینا وضع و مدون شد؛ بنابراین به عنوان یک اصطلاح در متن قرآن وجود ندارد، هرچند کلماتی از ریشه لغوی آنها مانند «تحمل» و «فرادی» در قرآن به کار رفتهاند.
نماد چیست
در منطق سنتی نماد و مظهر رابطه اسناد (یک صفت ساده به یک موضوع) است. در منطق جدید و ریاضی، محمول (Predicate) را با حروف بزرگ انگلیسی مانند $P$ یا $Q$ نشان میدهند؛ اگر محمول مفرد و یکجایگاهی باشد، به صورت $P(x)$ نمادگذاری میشود که در آن $P$ محمول و $x$ موضوع است.
جمعبندی و توضیح کامل محمول مفرد
اصطلاح «محمول مفرد» یکی از مفاهیم پایهای در ساختار قضایای منطق صوری و فلسفه اسلامی است. در تحلیل یک قضیه حملی، وقتی صفت یا حکمی را به یک موضوع نسبت میدهیم، اگر آن گزاره و صفت در قالب یک واژه یا مفهوم تکبعدی و غیرمرکب بیان شود، به آن محمول مفرد میگویند. این مفهوم به خوبی مرز میان گزارههای ساده و گزارههای پیچیده یا مرکب را مشخص میکند.
شناخت این واژه به درک ساختار جملات در زبانشناسی و تحلیلهای منطقی کمک شمرده و به عنوان معادل گزارههای بسیط یا مسندهای غیرمرکب در ادبیات علمی شناخته میشود.