یعنی چه
عدد وصفی یا عدد ترتیبی در دستور زبان به عددی گفته میشود که برخلاف عدد اصلی که مقدار را میشمارد، درجه، مرتبه و موقعیت یک پدیده را در یک مجموعه مشخص میکند؛ مانند اول، دوم، دهم.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت [‘adade vasfi] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این اصطلاح بر اساس تعداد حروف خواستهشده میتواند «عدد وصفی»، «عدد ترتیبی» یا «عدد رتبهای» باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای بیان اعداد ترتیبی و وصفی از اصطلاح Ordinal number استفاده میشود.
به عربی
در قواعد زبان عربی، به این نوع اعداد «العدد الترتيبي» میگویند که معمولاً بر وزن فاعل ساخته میشوند.
به فارسی
معادلهای رایج و دستوری این واژه در زبان فارسی «عدد ترتیبی» و «عدد مرتبهای» یا «صفت عددی ترتیبی» هستند.
نماد چیست
در نویسار زبان فارسی، نماد یا نشانهٔ عدد وصفی اتصال پسوندهای «ـم» یا «ـمین» به آخر عدد اصلی است (مانند ۴ام یا پنجمین). در زبان انگلیسی نیز از پسوندهای st، nd، rd و th استفاده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل عدد وصفی
عدد وصفی که در دستور زبان فارسی بیشتر با نام «عدد ترتیبی» شناخته میشود، ابزاری کلیدی برای بیان موقعیت، رتبه و سلسلهمراتب اشیاء و افراد در یک مجموعه است. این اعداد برخلاف اعداد اصلی (مانند یک، دو، سه) که صرفاً کمیّت و تعداد را شمارش میکنند، کیفیتِ قرارگیری و مرتبهٔ یک موصوف را توصیف میکنند؛ به همین دلیل به آنها عدد وصفی یا صفت عددی نیز میگویند.
ساختار این اعداد در زبان فارسی بسیار ساده است و معمولاً با افزودن پسوندهای «ـم» یا «ـمین» به انتهای اعداد اصلی ساخته میشوند، مانند «چهارم» یا «صدمین». تنها استثنائات این قاعده واژگان «اول» و «نخست» هستند که ریشهٔ متفاوتی دارند. این مفهوم در تمام زبانها وجود دارد و برای نظمدهی به مفاهیم روزمره، رتبهبندیهای ورزشی، شمارش مراحل و بیان تاریخ کاربرد فراوانی دارد.