یعنی چه
این عبارت یک کلمه مستقل نیست، بلکه از ترکیب حرف جر «بِـ»، اسم تثنیه «طِمْرَیْن» (به معنی دو جامه کهنه) و ضمیر «هِ» (او/خودش) ساخته شده است که در متن به صورت یکپارچه دیده میشود و اشاره به نهایت سادگی در پوشش دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عربی بر اساس قواعد نحوی به صورت «بِطِمْرَیْهِ» است.
به انگلیسی
عبارت انگلیسی نشاندهنده پوشیدن لباسهای قدیمی و مستعمل است.
به عربی
در زبان عربی فصیح، برای تبیین این مفهوم از جایگزینهایی مانند ثوب بالٍ استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی آن در متون کهن به صورت «با دو جامه ژنده» یا «با دو خرقه فرسوده» آمده است.
در قرآن
عبارت «بطمریه» در آیات قرآن وجود ندارد، اما شهرت اصلی آن به دلیل کاربرد در نامه ۴۵ نهجالبلاغه و کلام امام علی (ع) است.
نماد چیست
در فرهنگ اسلامی و ادبیات علوی، این عبارت به عنوان نماد و مظهر عینی حاکمیت زاهدانه و اعراض از بهرهمندیهای مادی دنیا شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بطمریه
واژه «بطمریه» در واقع یک واژه مستقل در لغتنامههای فارسی یا عربی نیست، بلکه یک ترکیب عربی شامل حرف جر، اسم و ضمیر (بِـ + طِمْرَیْـ + هِ) است. شهرت اساسی این ترکیب به خاطر استفاده از آن در نامه ۴۵ نهجالبلاغه توسط امام علی (ع) در توصیف زندگی خود است، آنجا که میفرماید پیشوای شما از دنیای خود به دو جامه کهنه (بِطِمْرَیْهِ) بسنده کرده است.
ریشه اصلی این بخش از کلمه «طِمْر» به معنی لباس فرسوده و مندرس است که در حالت تثنیه و مجرور به این شکل درآمده است. این تعبیر در ادبیات و متون مذهبی به عنوان اصطلاحی برای اشاره به فقر اختیاری، وارستگی و الگوی عالی سادهزیستی کارگزاران حکومت اسلامی استفاده میشود.