معنی
در هنر بافندگی، ژته به عملی گفته میشود که در آن بافنده بدون بافتن دانه قبلی، نخ را یک بار دور میل راست میپیچاند. این تکنیک دو کاربرد اصلی دارد: اول افزایش تعداد دانههای بافت برای پهنتر کردن لباس (مانند آستین)، و دوم ایجاد یک سوراخ تزئینی کوچیک که در بافتهای توری و ژور کاربرد فراوانی دارد.
یعنی چه
واژه ژته یک اصطلاح تخصصی و کلاسیک در هنر بافتنی است. وقتی در نقشهها یا دستورالعملهای بافتنی گفته میشود یک ژته بیندازید، یعنی نخ را طوری روی میل حرکت دهید که یک حلقه جدید شکل بگیرد. این کار باعث میشود در رج بعدی یک دانه بیشتر داشته باشید و در عین حال، فضای خالی ایجاد شده به شکل یک روزنه یا سوراخ تزئینی زیبا در دل بافت خودنمایی کند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت ژُتِه (Joté) است که ریشه در زبان فرانسوی دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، عبارت «ژته در بافتنی» دقیقاً ۱۱ حرف دارد و پاسخ خودِ این عبارت است. همچنین برای پرسشهای کوتاهتر مانند «انداختن نخ روی میل در بافتنی» یا «اصطلاح افزایش دانه»، کلمه ۳ حرفی «ژته» پاسخ صحیح و استاندارد طراحان جدول است.
به انگلیسی
در الگوها و نقشههای بینالمللی بافتنی به زبان انگلیسی، از اصطلاح Yarn over یا اصطلاح معادل Yarn over needle (YON) استفاده میشود که در متون آموزشی به صورت مخفف YO درج میگردد.
نماد چیست
در نمودارها و نقشههای بینالمللی و استاندارد بافتنی، ژته با نماد یک دایره کوچک توخالی (O) مشخص میشود. این نماد به بافنده نشان میدهد که در آن نقطه باید نخ را روی میل بیندازد تا هم دانه اضافه شود و هم نمای توری ایجاد گردد.
جمعبندی و توضیح کامل ژته در بافتنی
واژه «ژته» یک وامواژه فرانسوی (Jeté) به معنی افکنده شده یا انداخته شده است که وارد ادبیات کارگاهی و هنر بافندگی ایران شده است. این اصطلاح دقیقاً به عمل انداختن نخ روی میل بدون بافتن دانه قبلی اشاره دارد. کاربرد اصلی ژته در وهله اول ایجاد طرحهای توری و ژورژت (سوراخدار) است که زیبایی خاصی به لباسهای بافتنی میبخشد، و در وهله دوم به عنوان یک روش استاندارد برای افزایش تعداد دانهها و پهنای بافت به کار میرود.
در ساختار زبان فارسی، این کلمه فاقد همخانواده یا ریشه زبانی بومی است و به عنوان یک اصطلاح کاملاً فنی شناخته میشود. در نقشههای بافتنی آن را با دایره توخالی نشان میدهند و معادل انگلیسی آن نیز Yarn over نام دارد که یادگیری آن برای علاقهمندان به بافتهای مدرن و بینالمللی بسیار کلیدی است.