یعنی چه
سماق پالون (یا شکل رسمیتر آن سماق پالا) ظرفی سوراخدار است که در قدیم برای مالش دادن، صاف کردن و جدا کردن پوستهٔ سماق از هستهٔ آن استفاده میشده و در فرهنگ عامیانه به معنای مطلقِ آبکش یا چلوصافی است.
تلفظ
تلفظ این واژه در گویش عامیانه به صورت «سُماق پالون» و در شکل رسمی و مکتوب به صورت «سُماق پالا» یا «سُماق پالان» است.
در جدول
این واژه در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ ۹ حرفی برای راهنمای «آبکش قدیمی» یا «صافی سنتی» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به کاربرد دقیق ابزار، از واژههای Colander برای آبکش بزرگ و Strainer یا Sieve برای صافی و غربال استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی برای انواع ابزارهای تصفیه، صافی و آبکش آشپزخانه از واژهٔ Süzgeç استفاده میکنند.
به فارسی
معادلهای دقیق این واژه در زبان فارسی اصیل شامل آبکش، چلوصافی، صافی، پرویزن، پالاون و پالونه است که همگی به ابزارهای جداسازی مایع از جامد اشاره دارند.
نماد چیست
این واژه نماد مذهبی یا اسطورهای خاصی ندارد؛ در فرهنگ عامه بیشتر مظهر یک ابزار سنتی و قدیمی آشپزی است و گاهی در ادبیات کنایی به عنوان کنایه از ابزار همهکاره یا انجام کار بیهوده به کار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل سماق پالون
واژه «سماق پالون» که شکل رسمی و مکتوب آن در لغتنامههای معتبری چون دهخدا و معین به صورت «سماق پالا» یا «سماق پالان» ثبت شده، یک ترکیب اصیل فارسی است. این واژه از دو بخش «سماق» و «پالا» (از مصدر پالودن به معنی صاف کردن) تشکیل شده و در اصل به ظرف مخصوصی اشاره داشته که برای صاف کردن و گرفتن هسته سماق به کار میرفته است.
امروزه در فرهنگ عامیانه و برخی گویشهای محلی مانند اصفهانی، طالقانی و الموتی، این اصطلاح به عنوان معادل کلّی برای آبکش یا چلوصافی استفاده میشود. در طراحهای جدول کلمات متقاطع نیز این واژه به عنوان یک پاسخ ۹ حرفی اصیل برای راهنمای صافی و غربال قدیمی جایگاه ویژهای دارد.