یعنی چه
اصطلاحی کنایی و استعاری است که به افراد بدجنس، تیرهدل و آسیبرسان گفته میشود؛ کسانی که چشم دیدن روشنایی، حق و پیشرفت را ندارند و مانند خفاش در تاریکی و گمراهی به سر میبرند. این واژه در ادبیات درسی و معاصر کنایه از دشمنان میهن است.
تلفظ
این ترکیب از واژهٔ عربی «خُفّاش» (با تشدید روی حرف ف) و واژهٔ فارسی «خویان» (جمع خوی به معنی طبع و سرشت) تشکیل شده است.
در جدول
این کلمه در جدولهای کلمات متقاطع معمولاً با راهنمای «بدخواهان و دشمنان تیره دل میهن» یا «افراد تاریکپرست» از طراحان پرسیده میشود.
به انگلیسی
در ترجمه انگلیسی این اصطلاح کنایی، بیشتر از صفتهایی استفاده میشود که به خباثت باطنی و بدخواهی اشاره دارند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی و واژههای هممعنی آن شامل بدذاتان، دشمنان، آسیبرسانان و حقگریزان است که در ادبیات پایداری در برابر واژگانی چون حقطلبان و پاکخویان قرار میگیرند.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و عرفانی ایران (مانند اشعار مولانا و عطار)، خفاش نماد انسانهای کوتهفکر و حقیقتگریزی است که توان دیدن خورشید حق را دارند. در ادبیات معاصر و متون درسی، این اصطلاح به نمادی برای دشمنان غارتگر تبدیل شده است که آرامش و روشنایی یک سرزمین را برنمیتابند.
جمعبندی و توضیح کامل خفاش خویان
ترکیب کنایی «خفاشخویان» از دو بخش «خفاش» (پستاندار شبپرواز) و «خویان» (دارندگان طبع و سرشت) ساخته شده است. این واژه در ساختار رسمی واژهنامههای کهن به صورت مستقل ثبت نشده، اما در ادبیات فارسی و کتابهای درسی معاصر، کاربرد استعاری و نمادین بسیار دقیقی دارد. این اصطلاح مستقیماً به افرادی اشاره میکند که به دلیل داشتن دلی تاریک، توانایی مواجهه با نورِ حقیقت، ولایت، دانش و پیشرفت را ندارند.
در فرهنگ و ادبیات ایرانی، خفاش همواره در تقابل با خورشید قرار میگیرد؛ بنابراین خفاشخویان کسانی هستند که در تاریکیِ جهل و کینه به دنبال آسیب زدن به مظاهر روشنایی نظیر وطن یا ارزشهای انسانی هستند. متضاد این مفهوم، انسانهای پاکخو، روشندل و حقطلبی هستند که برای سرافرازی و بیداری جامعه تلاش میکنند.
از نظر ساختار کلماتی، این واژه دارای ۹ حرف است و صفتهایی نظیر خفاشصفت و اهرمنخو از نزدیکترین همخانوادههای معنایی آن به شمار میروند. اگرچه خود واژه در متن قرآن نیامده، اما مفهوم آن یعنی گریختن از نور به سوی ظلمات، بارها در آیات الهی نکوهش شده است.