یعنی چه
فصیح الزمان یک لقب ترکیبی ستایشی و اسم خاص است که به فردی اطلاق میشود که در دوره و عصر خود، در فصاحت، شیوایی سخن، روانی کلام و بلاغت از همه برتر و گویاتر باشد. این ترکیب از دو واژه عربی فصیح (خوشبیان) و الزمان (دوران) ساخته شده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت ترکیبی به صورت «فَصیحُالزَّمان» است که در آن حرف الف و لام در الزمان ادغام شده و مشدد خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، پاسخ این بخش دقیقاً ۱۰ حرف دارد. از معادلهای دیگر آن میتوان به بلیغ الزمان اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این لقب ترکیبی، از عباراتی استفاده میشود که نشاندهنده شیوایی کلام در یک دوره زمانی خاص است.
به عربی
این ترکیب ریشه در زبان عربی دارد و از ساختار مضاف و مضافالیه (فصیح + الزمان) تشکیل شده است که در متون کلاسیک نیز به همین صورت به کار میرود.
به فارسی
برگردان و معادلهای خالص فارسی این عبارت شامل تعابیری چون خوشگفتار دوران، زبانآور روزگار، بلیغ دوران و شیواسخن عصر میشود.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی–اسلامی، این واژه نماد برتری زبانی، قدرت شگفتانگیز در سخنوری، مرجعیت در خطابه و بیانی واضح، روشن و عاری از هرگونه ابهام و گنگی است.
جمعبندی و توضیح کامل فصیح الزمان
عبارت «فصیحالزمان» یک ترکیب وصفی-اضافی عربی است که در زبان فارسی بیشتر به عنوان یک لقب تاریخی یا اسم خاص پسرانه کاربرد دارد. این واژه از ترکیب «فصیح» (به معنی آشکار، روان و شیوا در سخن) و «الزمان» (به معنی عصر و دوران) ساخته شده و در مجموع به معنای «خوشبیانترین فرد عصر» یا «سخنور برجسته روزگار» است. این ترکیب به صورت مستقیم در قرآن نیامده، اما ریشه واژگانی آن (ف ص ح) در متون قرآنی برای توصیف شیوایی کلام به کار رفته است.
در تاریخ ادبیات و تاریخ معاصر ایران، این عبارت بیشتر به عنوان یک لقب اعطایی به خطیبان و وعاظ نامدار شناخته میشود. مشهورترین شخصیتی که به این نام شهره بوده، سید محمد فسایی شیرازی (متخلص به رضوانی) از وعاظ دوران قاجار است که به دلیل توانایی بینظیرش در سخنوری، از سوی ناصرالدینشاه لقب «فصیحالزمان» را دریافت کرد. شعر معروف «همه هست آرزویم که ببینم از تو رویی» از آثار ماندگار اوست.