یعنی چه
عبارت «مفسران قرن هشتم» به دانشمندان، علما و قرآنپژوهانی اشاره دارد که در طول سده هشتم هجری قمری (حدود قرن ۱۴ میلادی) زندگی میکردند و به شرح، تبیین و نگارش تفسیر برای آیات قرآن کریم مشغول بودهاند. این دوره تاریخی با رشد تفسیرهای عقلی، کلامی و فقهی برجستهای همراه بوده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «مُفَسِّرانِ قَرنِ هَشتُم» (mofasserāne qarne hashtom) است.
در جدول
در مسابقات و جدولهای متقاطع، پاسخ مستقیم این عبارت بر اساس تعداد حروف، خود واژه «مفسران قرن هشتم» با ۱۳ حرف است. همچنین بسته به طراح جدول، نام مفسران شاخص این دوره مانند «ابن کثیر» نیز میتواند مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این اصطلاح تخصصی و تاریخی از واژگان مربوط به تفسیر کتاب مقدس و متون شریف (Exegesis) یا مفسران (Commentators) همراه با دوره تاریخی آن استفاده میشود.
به عربی
در زبان و منابع عربی که خاستگاه اصلی علوم قرآنی است، این گروه از دانشمندان با عبارت «مفسرو القرن الثامن الهجري» شناخته میشوند.
به فارسی
معادلها و تعابیر همارز فارسی این عبارت شامل «قرآنپژوهان سده هشتم هجری»، «مفسران قرن ۸ هجری» و «شارحان قرآن در عهد ایلخانی و آلمظفر» است.
در قرآن
خود عبارت ترکیبی «مفسران قرن هشتم» به دلیل ماهیت تاریخیاش در قرآن وجود ندارد. با این حال، ریشه کلمه مفسران یعنی واژه «تفسیر» یکبار در قرآن کریم در آیه ۳۳ سوره فرقان به کار رفته است: «وَلَا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْنَاكَ بِالْحَقِّ وَأَحْسَنَ تَفْسِيرًا».
جمعبندی و توضیح کامل مفسران قرن هشتم
عبارت «مفسران قرن هشتم» اصطلاحی تخصصی در تاریخ علوم قرآنی و مذهبی است که به گروهی از بزرگترین علما، تبیینکنندگان و نویسندگان تفاسیر قرآنی در بازه زمانی سالهای ۷۰۱ تا ۸۰۰ هجری قمری اشاره دارد. این دوره تاریخی که مصادف با دوران حکومت ایلخانان، ملوکالطوایفی و آلمظفر در ایران و مناطق همجوار بود، یکی از دورههای پربار شکوفایی عقلانی، کلامی و ادبی در جهان اسلام به شمار میرود.
در این سده، مفسران و دانشمندان برجستهای چون ابنکثیر (صاحب تفسیر معروف ابنکثیر)، نظام اعرج، علامه قطبالدین شیرازی و خواجه رشیدالدین فضلالله همدانی فعالیت میکردند. تفاسیر نگارش یافته در این قرن، تنوع بالایی از رویکردهای روایی، عقلی، فقهی و حتی عرفانی را پوشش میدهند و امروزه به عنوان منابع دست اول و بنیادین در پژوهشهای قرآنی مورد استفاده قرار میگیرند.