یعنی چه
این عبارت ترکیبی وصفی در زبان فارسی کلاسیک و مکاتبات دوره قاجار است که به عنوان ترجمهای برای اصطلاح «United States» به کار میرفته است. ممالک جمع مملکت به معنای کشورها و مجتمعه به معنای گردآمده و متحد است؛ لذا در مفهوم عام به معنای سرزمینهای متحد و در مفهوم خاص تاریخی، اشاره به کشور آمریکا دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت مَمالِک (با فتح م اول و کسر ل) و مُجتَمِعِه (با ضم م، سكون ج، فتح ت و کسر م دوم) است که واج میانجی «عطف/اضافه» این دو کلمه را به هم وصل میکند.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت ۱۱ حرفی به عنوان پاسخِ راهنماهایی چون «نام قدیمی آمریکا در متون قاجار»، «دول مجتمعه» یا «کشورهای گردآمده» کاربرد دارد.
به انگلیسی
این واژه برگردان مستقیم و اولیه از مفهوم ایالات یا کشورهای اتحادیافته در زبان انگلیسی است که در اسناد قدیمی فرنگ به این صورت ترجمه میشد.
به عربی
در زبان عربی مدرن از اصطلاح ایالات متحده استفاده میشود، اما در متون کهن و مشترک با عثمانی، ترکیباتی نظیر الممالک المتحده یا ممالک مجتمعه رواج داشته است.
به فارسی
معادلهای روان و امروزی این واژه در زبان فارسی «کشورهای متحد»، «ایالات متحده» و «سرزمینهای گردآمده» است که مفهوم یکپارچگی چند واحد سیاسی مستقل را میرساند.
نماد چیست
این عبارت از نظر سیاسی نماد فدرالیسم، همبستگی نظامهای سیاسی ملوکالطوایفی یا ایالتی، و تشکیل یک قدرت واحد مرکزی از تجمع چندین قلمرو مستقل است. در جغرافیای سیاسی دوره قاجار نیز مابهازای نمادین کشور آمریکا بوده است.
جمعبندی و توضیح کامل ممالک مجتمعه
عبارت «ممالک مجتمعه» یک ترکیب وصفی کهن در زبان فارسی است که ریشه در واژگان عربی دارد. کلمه ممالک به عنوان جمع مکسر مملکت (به معنی کشورها) و مجتمعه به عنوان اسم مفعول از باب افتعال (به معنی گردآمده و متحد شده) در کنار هم مفهوم سرزمینهای متحد را میسازند. این اصطلاح فاقد کاربرد قرآنی بوده و ساختاری کاملاً اداری و سیاسی دارد.
شهرت اصلی این واژه به دوران قاجار برمیگردد؛ زمانی که مترجمان ایرانی در مواجهه با متون ترکی عثمانی و فرانسوی، برای اشاره به کشور تازه تأسیسِ «United States of America» (ایالات متحده آمریکا)، عبارت ممالک مجتمعه یا دول مجتمعه را به کار بردند. بعدها با نوسازی زبان فارسی، واژههایی چون اتازونی و سپس ایالات متحده آمریکا جایگزین این اصطلاح قدیمی شدند.
امروزه این کلمه کاربرد روزمره ندارد و بیشتر در اسناد تاریخی، عهدنامههای قدیمی (نظیر متون مربوط به بریتانیای کبیر یا آمریکا) و به عنوان یک سوال ۱۱ حرفیِ چالشبرانگیز در جدول کلمات متقاطع دیده میشود که نمادی از فدرالیسم و اتحاد کشورهای مستقل است.