یعنی چه
عصبون یا سلول عصبی، اصلیترین جزء تشکیلدهنده دستگاه عصبی است. این سلولها وظیفه دریافت محرکهای حسی، پردازش اطلاعات و انتقال سیگنالهای الکتریکی و شیمیایی را به سراسر بدن بر عهده دارند تا هماهنگی میان اعضای مختلف برقرار شود.
تلفظ
این واژه به صورت فتحة اول و دوم (عَـ / صَـ) و ضمّه ب (بُـ) تلفظ میشود: عَصَبون.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی چون نورون یا سلول عصبی به عنوان هممعنی عصبون کاربرد دارند. خود واژه عصبون نیز ۵ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این بافت سلولی از واژه Neuron یا اصطلاح عمومیتر Nerve cell استفاده میشود.
به عربی
در زیستشناسی مدرن عربی علاوه بر اصطلاح رایج «خلية عصبية»، از وامواژه «عصبون» نیز استفاده میگردد.
به فارسی
معادل آشناتر و کاملاً رایج این کلمه در زبان فارسی، عبارت «سلول عصبی» است که معنای آن را به وضوح به مخاطب منتقل میکند.
نماد چیست
در علوم اعصاب و متون علمی، عصبون نماد اصلی تفکر، پردازش اطلاعات، هوش و شبکه ارتباطی مغز شناخته میشود. در طرحهای شماتیک نیز آن را با ساختار شاخهدار (دندریت و آکسون) نشان میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل عصبون
واژه عصبون اصطلاحی علمی و ساختاریافته در زیستشناسی است که توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی از ترکیب ریشه واژه «عصب» و پسوند علمی «ـون» (به تقلید از پسوندهای فرنگی مانند -on در الکترون و نورون) تصویب شده است. این سلول تخصصی، وظیفه حیاتی انتقال پیامهای عصبی را در بدن انسان و جانوران بر عهده دارد.
اگرچه این واژه در متون تخصصی و کتابهای درسی زیستشناسی به وفور به کار میرود، اما در زبان عامیانه و گفتگوهای روزمره مردم همچنان اصطلاحات «سلول عصبی» یا معادل فرانسوی آن یعنی «نورون» کاربرد و رواج بیشتری دارند.
در مجموع، عصبون را باید به عنوان کوچکترین واحد عملکردی مغز و نخاع دانست که با ایجاد شبکههای پیچیده بیوشیمیایی، امکان حس کردن، حرکت، تفکر و یادگیری را برای موجود زنده فراهم میسازد.