یعنی چه
سمحتم یک صورت صرفی و فعل ماضی از زبان عربی است که برای صیغه جمع مذکر مخاطب (دوم شخص جمع) به کار میرود و به معنای اجازه دادن، گذشت کردن، آسان گرفتن و جوانمردی نمودن است. این واژه در زبان فارسی اصالت بومی ندارد و بیشتر در متون ادبی، نقلقولها یا مکاتبات رسمی قدیمی دیده میشود.
تلفظ
این کلمه به صورت «سَمَحْتُمْ» (Samahtum) با فتح سین و میم، سکون حاء و تاء، و ضمه و سکون میم پایانی تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه ۵ حرفی به عنوان معادل عربی برای عباراتی چون «اجازه دادید»، «رخصت دادید» یا «بخشیدید» کاربرد دارد.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ریشه ثلاثی مجرد «س م ح» مشتق شده است که در زبان عربی برای بیان صریح بخشش یا اعطای رخصت استفاده میشود.
به فارسی
بهترین برگردانهای فارسی برای این واژه عبارتند از: «اجازه دادید»، «رخصت دادید»، «بخشیدید»، «گذشت کردید» و «آسان گرفتید».
نماد چیست
این واژه به عنوان یک صیغه فعلی بار اسطورهای یا نمادین مستقلی در فرهنگ فارسی ندارد، اما ریشه آن (سماحت) در سنت اخلاقی و ادبی نشانه و نماد بزرگواری، نرمخویی، مدارا و ضد سختگیری است.
جمعبندی و توضیح کامل سمحتم
واژه «سمحتم» یک لفظ اصیل در زبان فارسی به شمار نمیرود، بلکه یک ساختار فعلی (فعل ماضی، دوم شخص جمع) متعلق به زبان عربی است. ریشه اصلی این کلمه «س م ح» است که مفاهیمی چون آسانگیری، گذشت، سخاوت و رخصت دادن را در خود دارد. این کلمه در متن قرآن کریم عینا به کار نرفته است، هرچند ریشه و مشتقات اخلاقی آن همواره در فرهنگ اسلامی جایگاه والایی دارند.
در زبان فارسی، این کلمه تنها به صورت تضمین در اشعار کلاسیک، متون کهن، یا نامهنگاریهای قدیمی و رسمی کاربرد داشته است. هنگام مواجهه با این واژه در متون، معنای مستقیم آن با توجه به سیاق کلام میتواند بین «بخشیدید و عفو کردید» یا «اجازه و رخصت دادید» متغیر باشد.