یعنی چه
مخترع به فردی گفته میشود که با اتکا به خلاقیت، پژوهش و آزمایش، وسیله، دستگاه، روش یا فرآیند کاملاً جدیدی را طراحی میکند و میسازد؛ بهطوری که پیش از آن وجود نداشته یا به این شکل بهکار نرفته باشد.
ریشه
این کلمه از زبان عربی وارد فارسی شده و اسم فاعل است. ریشه ثلاثی مجرد آن «خ ر ع» به معنای بریدن، شکافتن و پدید آوردن چیزی بدون سابقه قبلی است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول کلمات، برای راهنمای «پدیدآورنده چیز نو» یا «صاحب اختراع»، کلمه ۵ حرفی «مخترع» یا واژههای هممعنی آن مانند مبتکر و مبدع بهکار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به شخص ابداعکننده از واژه Inventor استفاده میشود که از ریشه invent به معنای اختراع کردن آمده است.
به عربی
در زبان عربی از همان واژه مُخْتَرِع با ساختار اسم فاعل و همچنین واژه مُبْتَكِر برای این مفهوم استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی واژه Mucit که خود ریشه در زبان عربی دارد، به معنی مخترع و ابداعکننده بهکار میرود.
به فارسی
برابرهای فارسی و شایسته برای این کلمه شامل واژههایی چون «نوآور»، «مبتکر»، «پدیدآورنده»، «آفریننده» و «سازنده» است که مفهوم خلق یک پدیده جدید را میرسانند.
جمعبندی و توضیح کامل مخترع
مخترع به کسی گفته میشود که با تکیه بر تفکر خلاق و دانش خود، ابزار، فرآیند یا راهکار جدیدی را برای حل یک مسئله پدید میآورد. این واژه که ریشهای عربی دارد، در فرهنگ معاصر به نمادی از پیشرفت علمی، خلاقیت و تغییر در آینده بشریت تبدیل شده است و در نشانهشناسی مدرن معمولاً با المانهایی مثل لامپ روشن یا چرخدنده نمایش داده میشود.
از نظر زبانشناسی، مخترع اسم فاعل است و کلماتی چون اختراع، اختراعات و مخترعه با آن همخانواده هستند. اگرچه این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده، اما مفاهیم قرآنی نزدیکی همچون «بدیع» (آفریننده بدون الگوی قبلی) با معنای ابداع و اختراع پیوند عمیقی دارند. در ادبیات عمومی و جداول نیز، واژههایی مانند مبتکر و مبدع به عنوان اصلیترین مترادفهای آن شناخته میشوند.