یعنی چه
تغامر فعلی از باب تفاعل در زبان عربی است که وارد زبان فارسی شده و دو معنای اصلی دارد؛ نخست به معنی دست زدن دو یا چند نفر به کارها و رفتارهای پرخطر و ماجراجویی متقابل است، و دوم به معنی کینهورزی، حسادت و دشمنی داشتن دو طرف نسبت به یکدیگر به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت فتح ت، الف مدی، ضم میم و سکون راء یعنی تَغامُر (Tağāmor) تلفظ میشود که ساختار مصدری باب تفاعل را دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه تغامر به عنوان پاسخ ۵ حرفی برای مفاهیمی همچون ریسک متقابل، همچشمی در خطر، یا کینهورزی دوطرفه شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به سیاق متن، برای معنای اول از عباراتی همچون mutual risk و برای معنای دوم از واژگانی مثل mutual malice استفاده میشود.
به عربی
این کلمه خود ریشه عربی دارد و از فعل تغامر یا معادلهای همارز آن مانند خاطر و جازف برای بیان مفاهیم مشابه استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه شامل عباراتی چون خطر کردن همزمان، به مهلکه انداختن یکدیگر، یا دشمنی متقابل میان دو گروه یا دو فرد است.
در قرآن
خود واژه تغامر در قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، مشتقات دیگر ریشه اصلی آن (غ م ر) مانند واژه «غَمْرَة» به معنی غفلت، سرگردانی شدید یا سختی، در آیاتی نظیر آیه ۵۴ سوره مؤمنون دیده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل تغامر
واژه تغامر از ریشه ثلاثی مجرد «غ م ر» و بر وزن تفاعل است که در متون لغوی دو لایه معنایی متمایز را حمل میکند. در لایه نخست، به مفهوم ورود همزمان و متقابل چند نفر به یک جریان خطرناک، ریسک بزرگ یا ماجراجویی مشترک اشاره دارد. در لایه دوم، این واژه بار معنایی منفی به خود گرفته و به روابطی اشاره میکند که در آن دو طرف نسبت به یکدیگر کینه، حسد و دشمنی پنهان دارند.
این کلمه در زبان فارسی معاصر به صورت یک مدخل مستقل و پرکاربرد رایج نیست و بیشتر در ادبیات کلاسیک یا به عنوان یک ساختار صرفی عربی شناخته میشود. گاهی نیز در نگارشهای عمومی ممکن است با واژههای همبستر خود مانند مغامره (ماجراجویی) یا تقامر (با هم قمار کردن) جابهجا یا اشتباه گرفته شود.