یعنی چه
عبارت «مرغ حواری» در دو حوزه کاربرد دارد؛ در زیستشناسی به گونهای پرنده خاکستریرنگ و بومی استرالیا (Apostlebird) اشاره میکند که به دلیل زندگی در گروههای ۱۲تایی به نام حواریون عیسی معروف شدهاند. در فرهنگ غذایی نیز اشاره به «هواری مرغ» یا «حواری مرغ» دارد که یک پلوی مخلوط، تند و سنتی در جنوب ایران و سواحل خلیج فارس است.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه «مرغ» (مُرغ) به معنای پرنده یا گوشت مرغ، و «حواری» (حَ-وا-ری) به معنی یار مخلص یا فرستاده تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ به پرسش پرنده ۱۲ شاگرد یا پرنده استرالیایی نماد کار تیمی، «مرغ حواری» با ۸ حرف است.
به انگلیسی
در متون علمی انگلیسی برای پرنده از واژه Apostlebird (با نام علمی Struthidea cinerea) و برای غذا از اصطلاحات بومی منطقه استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه حواری ریشه دینی دارد و برای پرنده معادل طائر الحواري و برای غذا اصطلاح مجبوس یا کبسه به کار میرود.
به فارسی
معادلهای فارسی این واژه بر اساس کاربرد شامل «مرغ رسول» یا «بلوز خاکستری» برای پرنده، و «هواری پلو» یا «مجبوس مرغ» برای غذا است.
جمعبندی و توضیح کامل مرغ حواری
عبارت «مرغ حواری» یک اصطلاح ذوواجهین در زبان فارسی است که شنونده را به دو دنیای کاملاً متفاوت میبرد. در دنیای اول و در حوزه علوم طبیعی، این عبارت ترجمهای از واژه انگلیسی Apostlebird است؛ پرندهای خاکستریرنگ و بومی قاره استرالیا که به دلیل رفتارهای اجتماعی منحصربهفردش شناخته میشود. این پرندگان همواره در گروههایی حدوداً ۱۲ عددی زندگی، کوچ و لانهسازی میکنند که این تعداد یادآور دوازده حواری و شاگرد برگزیده حضرت عیسی (ع) است و به همین دلیل در فرهنگهای مختلف به این نام خوانده میشوند و نماد کار تیمی و وفاداری گروهی هستند.
در دنیای دوم و در قلمرو فرهنگ و آشپزی ایرانی، این عبارت تغییریافته یا املای دیگری از «هواری مرغ» است. هواری یکی از اصیلترین، محبوبترین و لذیذترین غذاهای بومی استان هرمزگان و جزایر جنوبی ایران است. این غذا نوعی پلو مخلوط تند و تیز است که از ترکیب مرغ، سبزیجات معطر محلی و ادویههای خاص جنوبی تهیه میشود و ریشه آن به پخت برنج همراه با ماهی هوور بازمیگردد که امروزه با مرغ نیز به وفور پخته میشود.