معنی
در لغت به معنای کتابی است که از مجموعه صحیفهها و برگهای نوشتهشده تشکیل شده و میان دو جلد جمعآوری شده است. در اصطلاح رایج اسلامی، به نسخه مکتوب قرآن کریم گفته میشود.
یعنی چه
این واژه برای اشاره به شکل فیزیکی و مکتوب کتاب مقدس مسلمانان به کار میرود تا از مفهوم نزول شفاهی یا حفظ قرآن در سینه تمایز داده شود. از آنجا که این واژه کلاسیک و معمولی است، کاربرد آن تعریفی است.
مترادف
این کلمات در متون لغوی و عرفی به عنوان هممعنی یا نزدیک به معنای مصحف استفاده میشوند.
تلفظ
این واژه به ضم میم، سكون صاد و فتح حاء تلفظ میشود که اسم مفعول از باب افعال است.
به انگلیسی
برای اشاره به نسخه ساختاریافته و مکتوب قرآن در زبان انگلیسی از این اصطلاحات استفاده میشود.
به عربی
واژهای اصیل در زبان عربی که پس از رحلت پیامبر اسلام (ص) برای مجموع اوراق مکتوب وحی وضع شد.
به فارسی
معادلهای فارسی مستقیمی که مفهوم صفحات مکتوبِ شیرازهبندیشده و جلدشده را در زبان فارسی قدیم رساندهاند.
جمعبندی و توضیح کامل مصحف
واژه مصحف در لغت به معنای کتاب جامع صفحات و مجموعهای از ورقهای نوشتهشده است که در میان دو جلد گردآوری شده باشد. این کلمه ریشه در زبان عربی (ص ح ف) دارد، هرچند برخی زبانشناسان احتمال وامگیری دیرینه آن از زبان حبشی را نیز مطرح کردهاند. نکته جالب توجه این است که خود کلمه «مصحف» در متن قرآن نیامده است، بلکه شکل جمع آن یعنی «صُحُف» چندین بار ذکر شده است.
در فرهنگ اسلامی، واژه مصحف پس از رحلت پیامبر اکرم (ص) و در زمان جمعآوری و یکپارچهسازی مکتوب آیات وحی رواج یافت. امروزه این کلمه نماد وحی مکتوب، قداست کلام الهی و نسخه فیزیکی قرآن کریم است که با عناوینی نظیر «مصحف شریف» از آن یاد میشود.