یعنی چه
این ترکیب برای توصیف شخصی به کار میرود که علاوه بر داشتن جرأت، جسارت و بیباکی (دلیر)، از نظر توان رزمی، قدرت جسمانی و جایگاه قهرمانی و اخلاقی (پهلوان) نیز در مرتبهای برجسته قرار دارد.
تلفظ
دلیر (دَ.لیر) و پهلوان (پَهْ.لَ.وان).
در جدول
پاسخ دقیق و مستقیمی که برای این واژه در جدولهای شرح در متن کاربرد دارد، ۱۱ حرفی است.
به انگلیسی
بسته به لحن متن، میتوان از صفتهای حماسی انگلیسی برای برگرداندن این مفهوم استفاده کرد.
به فارسی
واژههای جایگزین و هممعنی شامل شجاع، بیباک، نترس، گُرد، بهادر، باسل و عیار هستند.
نماد چیست
در فرهنگ و اساطیر ایرانی، این مفهوم یادآور شخصیتهایی چون رستم دستان، پوریای ولی و جهانپهلوان تختی است که قدرت جسمانی را با فروتنی، عیاری و دستگیری از ضعفا پیوند میزدند.
جمعبندی و توضیح کامل دلیر و پهلوان
ترکیب «دلیر و پهلوان» یکی از رساترین تعابیر در زبان و ادبیات فارسی برای توصیف انسانهای کامل از نظر بعد حماسی و اخلاقی است. بخش اول این ترکیب، یعنی دلیری، بر ویژگیهای روانی، بیباکی و جسارت فرد در مواجهه با خطرات دلالت دارد؛ در حالی که واژه پهلوان، ریشه در تاریخ و اصالت قوم پارت (پهلونیان) داشته و نمایانگر قدرت بدنی، جایگاه اجتماعی برتر و از همه مهمتر، پایبندی به آیین جوانمردی است.
در فرهنگ عامه و متون کهن مانند شاهنامه فردوسی، این دو ویژگی مکمل یکدیگر هستند. پهلوانی که دلیر نباشد در میدان نبرد میهراسد و دلیری که آیین پهلوانی نداند، ممکن است قدرت خود را در مسیر ظلم به کار گیرد؛ از این رو ترکیب این دو با هم، مظهر و نماد تام و تمام یک قهرمان ملی و اسطورهای در پهنه تمدن ایرانی به شمار میرود.