یعنی چه
در لغت به معنی پیرو، یاور، هوادار و گروه همعقیده است که حول یک محور جمع شدهاند. در اصطلاح مذهبی و اسلامی، به گروهی از مسلمانان اطلاق میشود که به امامت، خلافت و جانشینی بلافصل حضرت علی بن ابیطالب (ع) و فرزندانشان پس از پیامبر اسلام (ص) اعتقاد دارند.
تلفظ
این واژه به صورت شِی عِه (Shīʿa) تلفظ میشود که در زبان عربی همراه با تشدید بر روی حرف «ی» به صورت الشِّيعَة خوانده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مذهب و پیروان آن از واژگان Shia یا Shiite استفاده میشود.
به عربی
این واژه ریشه اصیل عربی دارد و در این زبان به معنای حزب، گروه و پیروان است.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه شامل پیرو، یاور، تابع و هواخواه است. در متون کهن فقهی و کلامی فارسی، گاهی از واژه «خاصه» (در مقابل عامه) یا «علوی» نیز برای اشاره به شیعیان استفاده شده است.
در قرآن
واژه شیعه و مشتقاتش (مانند شِیَع و اشیاع) چندین بار در قرآن به کار رفتهاند که همگی بار معنایی لغوی دارند؛ مانند کاربرد مثبت برای حضرت ابراهیم به عنوان پیرو نوح (وإن من شیعته لإبراهیم) یا کاربرد خنثی و منفی به معنای فرقهگرایی و دستهدسته شدن.
نماد چیست
در فرهنگ بصری و مذهبی، شمشیر ذوالفقار (منسوب به حضرت علی (ع)) مهمترین نماد شیعیان است. همچنین عبارتهای مبارک «یا علی» و «یا حسین»، پنجهٔ دست (علامت قمر بنیهاشم در عاشورا) و استفاده از رنگ سبز به نشانه انتساب به اهلبیت و سادات، از دیگر نمادهای بارز تشیع هستند.
جمعبندی و توضیح کامل کلمه شیعه
واژه شیعه از ریشه عربی (ش - ی - ع) گرفته شده و در اصل به معنای گروه، پیروان، یاران و کسانی است که بر یک امر واحد توافق دارند. این کلمه در متن قرآن کریم نیز دقیقاً در همین معنای لغوی خود به کار رفته و به پیروان پیامبران یا دستهها و فرقههای گوناگون اشاره دارد.
در تاریخ و اصطلاح اسلامی، شیعه به آن دسته از مسلمانان گفته میشود که پس از رحلت پیامبر اکرم (ص)، حضرت علی بن ابیطالب (ع) را جانشین مشروع، امام و خلیفه بلافصل مسلمانان میدانند. این مذهب بر مبنای دوستی و پیروی از اهلبیت (ع) استوار است و نمادهایی چون ذوالفقار و رنگ سبز در فرهنگ آن جایگاه ویژهای دارد.