یعنی چه
عرض خورشیدنگاشتی یک کمیت و مختصه نجومی در فیزیک خورشیدی است که موقعیت یک نقطه یا پدیده (مانند لکههای خورشیدی) را نسبت به استوای خورشید مشخص میکند. مقدار این زاویه از ۹۰- تا ۹۰+ درجه متغیر است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «عَرضِ خورْشیدْنِگاشْتی» (Arze Khorshid-negashti) است.
در جدول
در بازیهای جدول کلمات، پاسخ این اصطلاح نجومی ۱۵ حرفی، خود واژهٔ «عرض خورشیدنگاشتی» است.
به انگلیسی
معادل دقیق انگلیسی این اصطلاح تخصصی Heliographic latitude است.
به عربی
در زبان عربی برای این مفهوم علمی از تعابیری مانند خط العرض الشمسي یا العرض الهلیوغرافي استفاده میشود.
به فارسی
این عبارت مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است و گاهی در متون نجومی به صورت سادهتر یعنی «عرض خورشیدی» یا «عرض خورنگاشتی» نیز یاد میشود.
نماد چیست
در محاسبات نجوم کروی و فیزیک خورشید، این کمیت را معمولاً با حرف انگلیسی یا یونانی B یا b (گاهی همراه با نماد خورشید) نمایش میدهند.
جمعبندی و توضیح کامل عرض خورشیدنگاشتی
عرض خورشیدنگاشتی یکی از اصطلاحات تخصصی و مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی در حوزه نجوم و اخترشناسی خورشیدی است. این مختصه زاویهای به دانشمندان کمک میکند تا موقعیت دقیق پدیدههای سطحی خورشید، به ویژه لکههای خورشیدی و نواحی فعال مغناطیسی را نسبت به کمربند استوایی خورشید اندازهگیری و ثبت کنند.
این اصطلاح ترجمهای دقیق از واژه فرنگی آن است و در محاسبات دستگاه مختصات خورشیدی کاربرد بنیادی دارد. مقدار آن درست مانند عرض جغرافیایی روی زمین، از ۹۰- درجه در قطب جنوب خورشید تا ۹۰+ درجه در قطب شمال خورشید تغییر میکند و برای تحلیل رفتار و چرخش خورشید ضروری است.