یعنی چه
گل لاله عباسی گیاهی دائمی و زینتی از تیره شببوئیان غیرمعمول است که گلهای شیپورمانند آن در رنگهای متنوعی چون زرد، سفید، قرمز و صورتی میرویند. ویژگی منحصربهفرد این گیاه آن است که گلهایش معمولاً در اواخر عصر (حدود ساعت ۴ بعدازظهر) شکوفا شده و با طلوع آفتاب در صبح روز بعد بسته میشوند. این گیاه بومی آمریکای جنوبی است.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه به صورت [gole lāle-ye abbāsi] است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به دلیل ساعت خاص شکوفایی به آن Four o'clock flower و به دلیل خاستگاهش Marvel of Peru میگویند. نام علمی آن نیز Mirabilis jalapa است.
به عربی
در منابع عربی علاوه بر ترجمه نامهای فرنگی، در طب سنتی و متون قدیمی از آن با عنوان «شاب الظریف» یا «جلالة» نیز یاد شده است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی به این گل Akşam sefası میگویند که به معنی صفا یا خوشیِ عصر و شب است و به زمان باز شدن گل اشاره دارد.
به فارسی
در واژهگزینی و گویشهای فارسی به آن «گل عباسی» یا به تقلید از نام انگلیسیاش «گل ساعت چهار» نیز میگویند. این ترکیب یک اسم وصفی فارسی است؛ بخش اول آن به خاطر شباهت ظاهری به لاله و بخش دوم آن (عباسی) به تاریخچه ورودش در دوره صفویه و زمان شاه عباس به باغهای ایران اشاره دارد.
نماد چیست
در فرهنگ عامه و زبان نمادین گلها، لاله عباسی به دلیل پنهان شدن در روز و شکفتن در تاریکی غروب، نماد «کمرویی»، «خجالت» و «اسرارآمیز بودن» است. همچنین به خاطر روییدن گلهایی با رنگهای مختلف روی یک بوته، گاهی آن را نماد «تنوع»، «تغییرپذیری» و «شگفتی» میدانند.
جمعبندی و توضیح کامل گل لاله عباسی
گل لاله عباسی یک گیاه زینتی زیبا و پرطرفدار با نام علمی Mirabilis jalapa است که اصالتاً به آمریکای جنوبی تعلق دارد. جذابترین و شاخصترین ویژگی این گیاه، رفتار حرکتی گلهای آن است؛ این گلهای شیپورمانند با نزدیک شدن به ساعتهای پایانی روز و در اواخر عصر باز شده و عطر دلانگیزی آزاد میکنند و سپس با برآمدن آفتاب در روز بعد بسته میشوند. به همین دلیل در فرهنگهای مختلف جهان به نامهایی مرتبط با زمان عصر یا ساعت چهار شناخته میشود.
نام فارسی این گل ریشه در تاریخ صفویه دارد، چرا که گفته میشود این گیاه اولین بار در دوران شاه عباس صفوی از قاره آمریکا به ایران وارد و در باغهای سلطنتی کاشته شد. یکی دیگر از شگفتیهای لاله عباسی این است که بر روی یک بوته واحد، امکان رشد گلهایی با رنگهای کاملاً متفاوت مثل زرد، سفید و صورتی وجود دارد و حتی گاهی یک گل به صورت ابلق و چندرنگ پدیدار میشود. این گل در لغتنامهها و جدولها به عنوان یک واژه ۱۱ حرفی کاربرد زیادی دارد.