یعنی چه
استغراق یافتن به معنای سخت به کاری مشغول شدن و فرو رفتن در چیزی (مانند فکر، ذکر یا مطالعه) است، بهطوری که فرد از اطراف خود کاملاً بیخبر شود. این عبارت در متون عرفانی و صوفیانه به مقام بیخودی و فنا در حقیقت نیز اشاره دارد و در لغت به معنای شامل همه شدن و فراگرفتن کل یک چیز است.
تلفظ
این عبارت ترکیبی از واژه عربی اِستِغراق (es-teg-rāgh) و فعل فارسی یافتَن (yāf-tan) ساخته شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، این عبارت دوازده حرف دارد. واژههای جایگزین و نزدیک به آن شامل مستغرق شدن و غوطهور شدن هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این عبارت ترکیبی، از فعلها و اصطلاحات مربوط به غوطهوری ذهنی و تمرکز بسیار بالا استفاده میشود.
به عربی
بخش اول این عبارت خود ریشه عربی دارد. در زبان عربی معاصر و کلاسیک از مصدر الاستغراق یا تعابیر صوفیانه مانند الفناء استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای خالص فارسی و ترکیبات هممعنی آن شامل غرق شدن در فکر، مات و مبهوت شدن، از خود بیخود شدن، فرورفتن در اندیشه و تمرکز شدید مفرط است.
جمعبندی و توضیح کامل استغراق یافتن
عبارت «استغراق یافتن» یک ترکیب نحوی و فعلیِ روان از واژهٔ عربی استغراق (از ریشه غرق) و فعل فارسی یافتن است. این اصطلاح به معنی رسیدن به حالت غرقگی و تمرکز کامل ذهنی یا معنوی در یک موضوع، ذکر یا حقیقت است؛ حالتی که در آن انسان چنان مجذوب کار یا اندیشهای میشود که هوشیاری خود را نسبت به پیرامونش به طور موقت از دست میدهد.
در ادبیات عرفانی و متون صوفیانه، این حالت نمادی از فنای فیالله، فنای ذکر و توحید است که در آن سالک کاملاً در حقیقتِ حق ذوب میشود. اگرچه خود واژه استغراق به صورت اصطلاحی در متن قرآن نیامده، اما در علوم بلاغی و ادبی کاربرد سنگینی دارد؛ به ویژه در مبحث «لام استغراق» که برای شامل شدن و فراگرفتن تمام افراد یک جنس به کار میرود.
به طور کلی، این عبارت دوازده حرفی در فرهنگهای لغت و کاربردهای جدول، مترادف با مفاهیمی همچون مستغرق شدن، غوطهور شدن در اندیشه، و مجذوب شدن کامل تعریف میشود و نشاندهنده بالاترین حد تمرکز و فرو رفتن در یک کار یا ایده است.