یعنی چه
مسامرة در اصل به معنای همنشینی و گفتگوهای صمیمانه و ادبی است که در شب میان دوستان یا اهل علم جریان دارد. این واژه در اصطلاح عرفانی نیز به مخاطب قرار دادن عارفان از سوی حقتعالی در عالم اسرار اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ دقیق این واژه در زبان فارسی مُسامَرَه (mosāmereh) و در زبان عربی مُسَامَرَة است که از باب مفاعله به شمار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این واژه از ترکیبهایی استفاده میشود که به گفتوگو یا گردهماییهای صمیمانه در شب اشاره دارند.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در این زبان به مجالس السمر یا همان محافل دوستانهای که زیر نور ماه و در دل شب شکل میگیرد، اطلاق میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه شامل شبنشینی، گپوگفت شبانه، همصصحبتی و قصه پردازی در شب است. باید توجه داشت که این کلمه در زبان عامیانه نباید با واژه «مسامحه» به معنی سهلانگاری اشتباه گرفته شود.
در قرآن
خود واژه «مسامرة» در قرآن نیامده است، اما همخانواده آن یعنی «سَامِراً» در آیه ۶۷ سوره مؤمنون (مُسْتَکْبِرِینَ بِهِ سَامِراً تَهْجُرُونَ) به کار رفته که به شبنشینی و بدگویی کافران اشاره دارد.
نماد چیست
مسامره در ادبیات و فرهنگ نماد صمیمیت، انتقال سینه به سینه داستانها، همنشینیهای بیپیرایه زیر آسمان شب و ارتباط عمیق انسانی در آرامش شب است.
جمعبندی و توضیح کامل مسامرة
واژه مُسامره یک اصطلاح اصیل با ریشه عربی (از ریشه س-م-ر) است که به سنت دیرینه شبنشینی، قصهگویی و گفتوگوهای دوستانه در دل شب اشاره دارد. این واژه دلالت بر مشارکت و همدلی میان چند نفر دارد که در آرامش شب به تبادل نظر، روایت افسانهها یا مشاعره میپردازند.
در فرهنگ اسلامی و عرفانی، این کلمه از ابعاد مادی خود فراتر رفته و به عنوان نمادی از انس روحانی و گفتوگوی رازآلود میان حقتعالی و عارفان در خلوت شبانه به کار میرود. شناخت دقیق معنای آن مانع از خطای عامیانه در خلط این واژه با کلمه مسامحه (سهلانگاری) میشود.