یعنی چه
شیر خوراکی مایعی سرشار از کلسیم و پروتئین است که از پستانداران ماده (مانند گاو، گوسفند و بز) برای تغذیه به دست میآید و به عنوان یک نوشیدنی حیاتی یا ماده اولیه تولید انواع لبنیات مصرف میشود.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی با یاء مجهول و به صورت کشیده (šīr) تلفظ میشود و با واژههای شیر (حیوان) و شیر (آب) همآوا است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مدخل دقیقاً «شیر خوراکی» با ۹ حرف است. همچنین معادلهای کوتاهتری مثل لبن یا پیم نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
واژه Milk در زبان انگلیسی به مایع لبنی خوراکی اشاره دارد.
به عربی
در زبان عربی معاصر به شیر تازه دوشیدهشده «حلیب» میگویند، اما در متون کهن و قرآن واژه «لبن» برای شیر خوراکی به کار رفته است.
به ترکی
در ترکی استانبولی و آذربایجانی واژه Süt به معنای شیر لبنی و خوراکی است.
در قرآن
خود واژه فارسی «شیر» در قرآن نیست، اما مفهوم آن با کلمه «لبن» آمده است؛ از جمله در آیه ۶۶ سوره نحل که به شیر خالص و گوارای چهارپایان اشاره دارد، و آیه ۱۵ سوره محمد که از نهرهای شیر بهشتی سخن میگوید.
نماد چیست
در فرهنگها و ادیان مختلف، شیر خوراکی به دلیل رنگ سفید و خاصیت حیاتبخشی، نماد بیگناهی، نخستین روزی بشر، برکت الهی و آفرینش پاک محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل شیر خوراکی
شیر خوراکی یکی از بنیادیترین و کهنترین مواد غذایی در رژیم غذایی بشر است. این واژه ریشهای کاملاً ایرانی دارد و در زبان پهلوی به صورت šīr و در اوستایی به صورت xšira ثبت شده است که نشاندهنده قدمت استفاده از این ماده مغذی در فرهنگ ایران زمین است. گرچه در زبان فارسی امروز این کلمه با شیر حیوان و شیر آب همآوا شده، اما هویت مستقل خود را در بخش لبنیات حفظ کرده است.
از دیدگاه مذهبی و فرهنگی، این نوشیدنی جایگاه بسیار والایی دارد؛ به طوری که در قرآن کریم با واژه «لبن» به عنوان نعمتی گوارا در دنیا و پاداشی بینظیر در بهشت توصیف میشود. همچنین در اسطورهها و باورهای کهن، شیر همواره نمادی از مادری، پاکی مطلق، صفا و برکت زندگی بوده است.