یعنی چه
این واژه در واقع صورت محاورهای، مجهول یا اشتباهی از مصدر «دزدیدن» است. به عمل برداشتن، ربودن یا صاحب شدن مال، پول، یا حق فردی دیگر به صورت کاملاً مخفیانه، پنهانی و بدون رضایت و اجازه او اشاره دارد. در برخی گویشها به معنای قاپیدن یا سریع برداشتن چیزی نیز به کار میرود.
تلفظ
تلفظ این کلمه در گویش عامیانه به صورت [بِ دُز دَن] است، هرچند در فارسی فصیح و معیار به عنوان یک مصدر مستقل ثبت نشده و شکل صحیح مصدری آن «دزدیدن» است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ این مدخل خود کلمه «بدزدن» با ۵ حرف است. کلمات مترادفی چون ربودن و سرقت کردن نیز بسته به تعداد حروف میتوانند مدنظر باشند.
به انگلیسی
رایجترین معادل انگلیسی برای این مفهوم فعل To steal است که به برداشتن پنهانی اموال اشاره دارد.
به عربی
در زبان عربی فعل سَرَقَ (یَسْرِقُ) دقیقترین معادل برای فعل دزدیدن و ربودن مال است.
به ترکی
در ترکی استانبولی فعل Çalmak به طور گسترده به معنای دزدیدن و سرقت اموال به کار میرود.
نماد چیست
عمل دزدیدن در فرهنگ، اخلاقیات و ادبیات نماد بارز مکر، فریبکاری، پنهانکاری و نقض عهد و امانتداری است. در ادبیات عرفانی و عاشقانه گاهی به صورت استعاری و مثبت برای ربودن دل (دلدزد) نیز استفاده میشود، اما بار معنایی اصلی آن منفی و غیراخلاقی است.
جمعبندی و توضیح کامل بدزدن
واژه «بدزدن» در زبان فارسی فصیح و لغتنامههای معتبری مانند دهخدا و معین به عنوان یک مصدر مستقل و رسمی شناخته نمیشود. این کلمه در واقع یک ساختار عامیانه، مجهول یا صورت اشتباهی از مصدر اصیل «دزدیدن» است. همچنین میتواند ناشی از خلطِ شکل مضارع التزامی یا امر فعل (مثل بِدُزدد یا بِدُزد) با ساختار مصدری باشد که در گفتار روزمره به این شکل درآمده است.
با این حال، ریشه و مفهوم آن کاملاً به واژه «دزد» برمیگردد که در زبان فارسی میانه (پهلوی) به صورت duzdan سابقه داشته و با مفاهیمی چون پوشاندن، پنهان کردن و رفتارهای پلید در پیوند است. معنای کاربردی آن، برداشتن پنهانی و بدون اجازه مال یا حق فردی دیگر است که در تمام جوامع باری منفی دارد.
در فرهنگ و ادبیات، این مفهوم نماد پنهانکاری، خیانت، فریب و ضایع کردن حقوق دیگران است. با اینکه خود واژه در متون کهن به این شکل مصدری دیده نمیشود، مفاهیم همارز آن در متون دینی و قوانین حقوقی (مانند ریشه سرقت در قرآن) همواره مورد بحث و مجازات بوده است.