یعنی چه
«قره قویون» واژهای ترکی است که از دو بخش «قره» به معنی سیاه و «قویون» به معنی گوسفند تشکیل شده است. در اصطلاح تاریخی، این واژه یادآور سلسله و اتحادیهٔ قبایل چادرنشین ترکمان است که در سدههای هشتم و نهم هجری بر بخشهایی از ایران، عراق و قفقاز حکومت میکردند و به دلیل داشتن گوسفندان سیاه یا استفاده از نشان گوسفند سیاه بر روی پرچمهایشان به این نام معروف شدند.
تلفظ
این واژه به صورت «قَ رَ قُ یو نْ» (Qara Qoyun) در زبان ترکی تلفظ میشود و در زبان فارسی نیز با همین آوا و بدون تغییر ساختاری به کار میرود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی برای اشاره به معنای لغوی از Black Sheep و برای اشاره به سلسلهٔ تاریخی از اصطلاح Kara Koyun یا Qara Qoyunlu استفاده میشود.
به ترکی
این کلمه ریشه در ترکی اوغوزی دارد و امروزه در لهجههای مختلف ترکی با تفاوتهای اندک در نگارش، همان معنای گوسفند سیاه را میدهد.
به فارسی
در ترجمهٔ تحتاللفظی و دقیق به زبان فارسی، این واژه برابر با «گوسفند سیاه» است که در متون تاریخی گاه به صورت «سیاه-گوسفندان» نیز ترجمه شده است.
در قرآن
واژهٔ قره قویون یک اصطلاح ترکی و قومی-تاریخی متعلق به دوران پس از اسلام است؛ بنابراین هیچگونه ریشه، ذکر یا کاربردی در متن قرآن کریم ندارد.
نماد چیست
این واژه نماد هویت ایلی، قدرت عشایری و توتم قبایل ترکمان قرهقویونلو است. تصویر یک گوسفند سیاه بر روی پرچم و نشانهای این اتحادیه نقش بسته بود که نمادی از فراوانی این نژاد دام در میان آنها و عاملی برای تمایز از رقیب تاریخیشان، یعنی آققویونلوها (صاحبان گوسفندان سفید) به شمار میرفت.
جمعبندی و توضیح کامل قره قویون
واژهٔ «قره قویون» ترکیبی با ریشه در زبان ترکی اوغوزی است که از دو واژهٔ «قره» (سیاه) و «قویون» (گوسفند) ساخته شده و در لغت به معنای «گوسفند سیاه» است. این کلمه در طول تاریخ فراتر از معنای لغوی خود، به عنوان نام و نماد یک اتحادیهٔ قدرتمند از قبایل ترکمان (قرهقویونلوها) شهرت یافت که در سدههای هشتم و نهم هجری بر بخشهای وسیعی از قلمرو ایران حکمرانی میکردند.
علاوه بر کاربرد تاریخی، این کلمه در جغرافیای ایران نیز اثرگذار بوده و برای نامگذاری برخی مناطق از جمله دهستان قرهقویون در شهرستان ماکو واقع در آذربایجان غربی استفاده شده است. در فرهنگ عمومی و جدول کلمات، این واژه به عنوان یک کلمهٔ ۸ حرفی با اصالت ترکی شناخته میشود که نقطهٔ مقابل و متضاد تاریخی آن واژهٔ «آق قویون» (گوسفند سفید) است.