یعنی چه
استقطار در لغت به معنای چکیدن خواستن یا باریدن خواستن است و در اصطلاحات علمی قدیم و علوم طبیعی به فرآیند مایع کردن بخار آب یا دارو به وسیله دستگاههای مخصوص (مانند قرع و انبیق) گفته میشود که امروزه به آن تقطیر یا عرقگیری میگویند.
تلفظ
این واژه بر وزن استفعال است و تلفظ صحیح آن با کسره همزه و سکون سین و تاء به صورت اِسْ تِقْ طار میباشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه استقطار به عنوان پاسخ ۷ حرفی برای راهنماهایی همچون «تقطیر»، «قطرهگیری» یا «چکاندن مایعات» به کار میرود.
به انگلیسی
در متون تخصصی شیمی برای فرآیند خالصسازی و جداسازی مایعات از معادل Distillation استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و از مشتقات «ق ط ر» است، هرچند امروزه کلمه تقطیر در زبان عربی کاربرد بیشتری دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی و رایج این کلمه شامل واژههای عرقگیری، چکاندن و قطرهگیری است که فرآیند تبدیل بخار به مایع را به خوبی توصیف میکنند.
در قرآن
خود کلمه استقطار در متن قرآن وجود ندارد؛ اما ریشه سه حرفی آن یعنی «ق ط ر» در قالب واژههای دیگری نظیر «قِطْر» (به معنی مس یا آهن مذاب در آیه ۹۶ سوره کهف) در قرآن کریم به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل استقطار
واژه استقطار یک مصدر عربی از باب استفعال و برخاسته از ریشه سه حرفی «ق ط ر» است که مفهوم اصلی آن به قطرهقطره چکیدن، بارانخواهی و یا گرفتن جوهر و مایه چیزی به صورت تدریجی اشاره دارد. این کلمه در زبان فارسی بیشتر یک واژه علمی، کهن و تخصصی به شمار میرود.
در علوم سنتی مانند داروسازی، کیمیا و پزشکی قدیم، استقطار دقیقاً معادل فرآیند «تقطیر» یا «عرقگیری» امروزی است؛ یعنی فرآیندی که در آن بخار حاصل از گرم شدن یک ماده یا گیاه، سرد شده و به صورت قطرههای مایع خالص جمعآوری میشود. امروزه کاربرد عمومی این واژه بسیار کم است و بیشتر در متون ادبی کهن یا به عنوان کلمهای چالشبرانگیز در جدولهای کلمات متقاطع دیده میشود.