یعنی چه
زبان را از شدت تشنگی، گرما یا دوندگی پیاپی و بهسرعت از دهان بیرون آوردن و نفسنفس زدن (مانند رفتار سگ در گرما). این واژه در معنای کنایی و مجازی به معنی اشتیاق مفرط، بیصبر بودن، یا تمایل شدید و حریصانه برای رسیدن به چیزی یا دیدن کسی نیز به کار میرود.
مترادف
واژههای هممعنی شامل حالات مادی نفستنگی ناشی از خستگی و حالات روحی برخاسته از طمع یا اشتیاق فراوان هستند.
تلفظ
تلفظ این واژه با فتح هر دو حرف لام به صورت «لَه لَه» انجام میشود و در گذشته گاهی به صورت «لَحلَح» نیز ثبت شده است.
به انگلیسی
برای توصیف فیزیکی عملکرد تنفس تند از واژه Pant و برای بیان کنایی میل شدید از Craving یا Yearning استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی واژه «لهث» و مشتقات آن دقیقاً به همین معناست که در آیه ۱۷۶ سوره اعراف نیز برای توصیف این حالت به کار رفته است.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای حالت فیزیکی از تعابیری مثل به نفسنفس افتادن و برای حالت کنایی از اصطلاح جاناتمک استفاده میکنند.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، ادبیات فارسی و متون مذهبی، این حالت نماد انسانهای دنیاپرست، حریص و سیرناپذیر است که در هر شرایطی ولعِ داشتنِ بیشتر را دارند؛ همانطور که سگ تشنه یا خسته در هر حالتی زبانش بیرون است. همچنین در ادبیات عاشقانه نماد شدت اشتیاق و بیتابی برای وصال است.
جمعبندی و توضیح کامل له له زدن
اصطلاح «لهله زدن» در زبان فارسی یک اسم صوت یا نامآوا است که از صدای تنفس تند و سطحی موجود تشنه یا خسته شبیهسازی شده است. ریشه این واژه در متون کهن به کلمات عربی مانند لعلعه و لهاث نزدیک دانسته شده که نشاندهنده بیرون ماندن زبان از شدت گرما و کمآبی است. این ترکیب هفتحرفی کاربرد بسیار گستردهای در لغتنامههای شاخص نظیر دهخدا و معین دارد.
از بُعد معنایی، این عبارت دو کاربرد متمایز دارد؛ در وجه مادی و فیزیکی، نشاندهنده وضعیت اضطرار جسمی حیوان یا انسان در برابر گرما و تشنگی شدید است. در وجه مجازی و کنایی، به تمایل افراطی، ولع، حرص و طمع یا اشتیاق سوزان برای دستیابی به یک هدف یا ملاقات با شخصی دلالت میکند که در ادبیات و عرفان نمادی از نیاز فوری یا میل سیرناپذیر تلقی میشود.