یعنی چه
پول معیوب به هر نوع وجه نقد، اسکناس یا سکهای گفته میشود که به دلیل نقص فیزیکی مانند پارگی، سوختگی و مخدوش شدن، یا به دلیل نقص ساختاری مانند پایین بودن عیار فلز و ناخالص بودن (در سکههای قدیمی)، ارزش دادوستد کامل خود را از دست داده یا از رده خارج شده باشد.
تلفظ
این ترکیب وصفی شامل دو واژه است: «پُول» با ضمه پ و سکون واو و لام، و «مَعْیُوب» با فتح میم، سکون عین، و ضمه یاء.
در جدول
در جدولهای متقاطع، عبارت «پول معیوب» دقیقاً ۸ حرف دارد. همچنین ممکن است با توجه به طراح جدول، معادلهای سنتی آن مانند «ناسره» یا «قلب» مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به نوع عیب پول، از واژگان متفاوتی استفاده میشود؛ برای اسکناسهای پاره و ناقص اصطلاح Mutilated یا Damaged و برای پولهای تقلبی و ناخالص اصطلاح Counterfeit یا Base coin به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی مدرن به آن «عملة معيبة» میگویند. در ادبیات کهن عرب نیز برای سکههای ناخالص و مخدوش از اصطلاحاتی چون «زایف»، «زِیف» یا «مغشوش» استفاده میشده است.
به فارسی
در ادبیات اصیل فارسی و اصطلاحات بازار قدیم، به پول معیوب و ناخالص «ناسره»، «بهرج»، «زیافت»، «نبهره» یا «زر قلب» میگفتند که در مقابل پول «سره» یا خالص قرار داشت.
جمعبندی و توضیح کامل پول معیوب
ترکیب وصفی «پول معیوب» در اصطلاح اقتصادی و عرف بازار به هرگونه اسکناس یا مسکوکی اطلاق میشود که به دلیل آسیبهای فیزیکی نظیر پارگی، سوختگی، محو شدن ارقام یا کاهش وزن و عیار فلز به کار رفته در آن، اعتبار اولیه خود را برای مبادله از دست داده باشد. این واژه از یک بخش فارسی (پول) و یک بخش عربی (معیوب از ریشه عیب) تشکیل شده است.
در تاریخ اقتصاد و ضرب سکه در ایران، پول معیوب با واژگانی چون «ناسره» و «زیافت» شناخته میشد؛ صرافان با لبه تیز ابزارهای خود یا از طریق وزنکشی، سکههای مخدوش و ناخالص را از سکههای تمامعیار (سره) تفکیک میکردند. در ادبیات عرفانی و اخلاقی فارسی نیز این مفهوم به وفور به عنوان نمادی از ظاهرسازی، اعمال ناخالص و انسانهای بیاصالت به کار رفته است که در محک و آزمایشهای روزگار رسوا میشوند.