یعنی چه
ظاهریه نام یکی از مذاهب فقهی اهلسنت است که در قرن سوم هجری توسط داوود بن علی اصفهانی پایهگذاری شد. پیروان این مکتب در استنباط احکام شرعی، تنها بر ظاهرِ الفاظ قرآن و حدیث تکیه میکنند و با هرگونه تأویل، قیاس، رأی و استحسان مخالفت میورزند.
تلفظ
این واژه به صورت ظاهِریّه تلفظ میشود که از ریشه عربی ظ ه ر ساخته شده و دارای یای مشدد است.
در جدول
کلمه ظاهریه در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل مذهب پیروان داوود اصفهانی یا مکتب ظاهرگرایان فقهی کاربرد دارد و دقیقاً از ۶ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این مکتب فکری و فقهی از اصطلاحات Zahiri school یا Zahirism استفاده میشود و دانشمندان غربی پیروان آن را با عنوان literalists معرفی میکنند.
نماد چیست
این مذهب فقهی منقرضشده نماد گرافیکی یا نشانه سمبلیک خاصی ندارد. با این حال، در اندیشه اسلامی، ظاهریه نمادِ تام تقابل با باطنیگرایی و تکیه مطلق بر ظاهر نصوص دینی به شمار میرود. بزرگترین نماد فکری و مکتوب این جریان، کتاب المحلی اثر ابنحزم اندلسی است.
جمعبندی و توضیح کامل ظاهریه
واژه ظاهریه از ریشه عربی ظ ه ر به معنی آشکار شدن و نمایان بودن گرفته شده است. این اصطلاح در تاریخ اسلام به جریانی فقهی و کلامی اشاره دارد که در قرن سوم هجری پدید آمد و فهم دین و استخراج احکام شرعی را تنها در قالب بیرونی و لفظی کلمات محدود میدانست.
اگرچه خودِ کلمه ظاهریه به عنوان یک فرقه در قرآن مجید نیامده است، اما ریشه آن بارها در آیات الهی استفاده شده است؛ برای نمونه در سوره حدید آیه ۳، الظّاهِر به عنوان یکی از نامهای نیکوی خداوند در کنار الباطِن ذکر شده که بعدها بستر مباحثات کلامی و فقهی فراوانی میان دانشمندان مسلمان شده است.
در تحلیل ساختار فکری این مکتب، ظاهریه در نقطه مقابل جریانات باطنیه و مکاتب اهل قیاس قرار میگیرد. بزرگترین چهره و احیاکننده این تفکر در اندلس ابنحزم بود که با نگارش آثار ارزشمندی چون المحلی، چارچوبهای این مذهب را تثبیت کرد، هرچند که این جریان در گذر زمان منقرض شد و امروزه پیروان رسمی و ساختاریافتهای ندارد.