یعنی چه
برآشفته صفت مفعولی از فعل برآشفتن است و به کسی یا حالتی اطلاق میشود که از شدت خشم، ناراحتی یا واهمه دچار دگرگونی، هیجان منفی و پریشانی شدید شده باشد؛ حالتی که در آن آرامش فرد کاملاً از بین رفته است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [بَر + آفـتِه] (bar-āšofte) است که در آن حرف شین دارای ضمه (ـُ) میباشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند خشمگین، عصبانی، دژم و شوریده به عنوان هممعنی برآشفته کاربرد دارند. خود واژه «برآشفته» دقیقاً ۷ حرف دارد.
به انگلیسی
برای انتقال حس دقیق برآشفتگی در زبان انگلیسی معمولاً از واژههایی استفاده میشود که شدت بالای خشم و دگرگونی روحی را نشان میدهند.
به فارسی
واژههای سره و ترکیبات فارسی جایگزین یا هممعنی شامل: خشمناک، دژم، برافروخته، شوریده، پریشانحال، آشفتهخاطر، غیور و ازجا دررفته هستند. متضادهای آن نیز شامل آرام، خونسرد، بردبار و باحوصله میشود.
در قرآن
واژه «برآشفته» یک صفت خالص فارسی (ایرانی سره) است و در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، مفاهیم مشابه آن مانند خشم و غضب شدید در عباراتی نظیر «غَضْبان» یا «مُغاضِب» در آیات قرآن کریم به کار رفتهاند.
نماد چیست
در ادبیات فارسی و فرهنگ عامه، برآشفتگی نماد طغیانِ مهارناپذیر احساسات، خشم آمیخته به غیرت و بیقراری روحی است. در تصویرسازیها، ابروان گرهخورده، چهره برافروخته و همچنین موجهای خروشان و طوفانی دریا به عنوان نمادهای بصری این حالت شناخته میشوند؛ مانند توصیف پهلوانان خشمگین در شاهنامه فردوسی.
جمعبندی و توضیح کامل برآشفته
واژه «برآشفته» یک صفت اصیل و سره فارسی است که از پیشوند تأکیدی «بَر» و ماده گذشته فعل «آشفتن» ساخته شده است. این واژه وضعیتی روحی و رفتاری را توصیف میکند که در آن فرد بر اثر یک عامل بیرونی یا درونی، دچار چنان خشم و ناراحتی شدیدی میشود که کنترل آرامش خود را از دست داده و ظاهر یا باطنش دگرگون میگردد.
در ادبیات حماسی و کهن ایران، بهویژه در شاهنامه فردوسی، این کلمه جایگاه ویژهای برای نشان دادن خشم غیرتمندانه یا دگرگونی احوال پهلوانان در میدان نبرد دارد. این واژه به دلیل داشتن ریشه مستقل باستانی، نمادی از اصالت زبانی در توصیف حالات هیجانی شدید انسان به شمار میرود.